Ergenlerde obsesif kompulsif bozukluk, duygusal tepkisellik ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURAY SAVAŞ

Danışman: İsmail Seçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada obsesif kompulsif bozukluk ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkide duygusal tepkiselliğin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırmada çoklu metod araştırma yaklaşımına dayalı olarak betimsel ve ilişkisel tarama desenleri kullanılmıştır. Araştırmanın hedef evreni 2017-2018 Eğitim Öğretim yılında Erzurum şehir merkezinde devlet okullarında öğrenim görmekte olan lise öğrencileridir ve araştırma örneklemi bu evrenden küme örnekleme, büyüklüğe oranlı örnekleme ve uygun örnekleme yöntemleri kullanılarak % 95 güven aralığında ulaşılan 628 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplam sürecinde kişisel bilgi formu, Obsesif Kompulsif Bozukluk Ölçeği, Duygusal Tepkisellik Ölçeği ve Öznel İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. Veri analiz sürecinde kayıp veri analizi, homojenlik ve normallik analizleri ile veri uygunluğu incelenmiş araştırma soruları için ise Bağımsız örneklem t testi, tek faktörlü Varyans analizi Kruscal Wallis H testi, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın betimsel boyutunda lise öğrencilerinde OKB belirtilerinin cinsiyet ve yaş değişkenine göre anlamlı farklılaşma gösterdiği buna karşın barınma durumuna göre anlamlı farklılaşma göstermediği bulunmuştur. İlişkisel tarama boyutunda ise OKB'nin öznel iyi oluş ve duygusal tepkiselliği anlamlı düzeyde yordadığı ve duygusal tepkiselliğin OKB ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiği bulunmuştur. Sonuç: Araştırmadan elde edilen bulgular cinsiyet ve yaş değişkenlerinin lise öğrencilerinde OKB belirtilerini etkileyen birer değişken olduğunu ve OKB'nin öznel iyi oluş üzerinde negatif etkisinin olduğunu ve duygusal tepkiselliğin bu etkiyi şekillendiren önemli bir etmen olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla önleyici ve rehabilite etmeye yönelik çalışmalarda bu bulguların göz önünde bulundurulmasının yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, öznel iyi oluş, duygusal tepkisellik, aracılık ilişkisi