Ortaokul öğrencilerinin aritmetikten cebire geçişteki problem çözme sürecinde kullandıkları üstbilişsel becerilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN BURAN
Danışman: Abdullah Kaplan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin aritmetikten cebire geçiş sürecindeki üstbilişsel becerilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Çalışmaya bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 2 altıncı sınıf, 4 yedinci sınıf, 3 sekizinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmanın verileri 7 haftalık bir süreçte toplanmıştır. Çalışmada öğrencilerin aritmetikten cebire geçişte problem çözme sürecindeki dönemlerini ve süreçte kullandıkları üstbilişsel becerilerini belirlemek için "problem çözme testi" ve "üstbilişsel beceri gözlem formu" kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilerek sonuçlar tablolar halinde sunulmuştur. Bulgular: Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel planlama aşamasında en fazla kullandıkları beceriler; problemde önemli kelimelerin altını çizme, problemi kendi cümleleriyle özetleme, problemi tekrar okuma becerileridir. Üstbilişsel izleme aşamasında öğrenciler; problemi tekrar okuma, hatalarını fark etme, hatalarını düzeltme gibi beceriler sergilemiştir. Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel değerlendirme aşamasında göstermiş oldukları beceriler ise bulduğu sonucu kontrol etme, problemin çözümünde yaşadığı zorlukları özetleme ve farklı bir çözüm yolu olup olmadığını değerlendirme şeklindedir. Sonuçlar: Araştırmanın sonucunda cebirsel çözüm yapan öğrencilerde tespit edilen üstbilişsel becerilerin diğer öğrencilerde tespit edilen edilen üstbilişsel becerilerden daha fazla olduğu görülmüştür. Ortaokul öğrencilerinin en fazla üstbilişsel beceriyi planlama aşamasında sergiledikleri sonucuna varılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin problem çözme sürecinde üstbilişsel izleme ve üstbilişsel değerlendirme aşamasında sergilemiş oldukları üstbilişsel beceri sayısının oldukça az olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Aritmetik, cebir, üstbiliş, aritmetikten cebire geçiş, problem çözme, üstbilişsel beceri.