Sporcularda müsabaka ruminasyonu ile sportif yaşam doyumu arasındaki ilişkide sporda motivasyon, spora bağlılık, psikolojik sağlamlık ve psikolojik iyi oluşun aracı rolünün karma yöntemle incelenmesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, beden eğitimi ve spor, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET TALHA HAN

Danışman: Erdoğan Tozoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, Spor Müsabakası Ruminasyonu (SMR) ile Sportif Yaşam Doyumu (SYD) arasındaki ilişkide motivasyon, spora bağlılık, psikolojik sağlamlık ve psikolojik iyi oluş gibi değişkenlerin aracılık rollerini belirlemek ve bu süreçte dolaylı etkilerin gücünü ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma karma yöntem yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel boyutta, SPSS ve PROCESS makrosu kullanılarak yapılandırılmış eşitlik modellemesi (YEM) ile veri analizi yapılmıştır. Nitel boyutta ise yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma örneklemini Türkiye'deki üniversite öğrencisi olan lisanslı sporcular oluşturmuş, nicel boyut için 750, nitel boyut için ise 20 katılımcıdan veri toplanmıştır. Bulgular: SMR’nin SYD üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmamış, ancak motivasyon, spora bağlılık ve psikolojik iyi oluş üzerinden dolaylı etkiler ortaya çıkmıştır. Motivasyon ve spora bağlılık, SMR ile SYD arasındaki ilişkide güçlü aracılık rolleri sergilerken, psikolojik sağlamlığın aracılık rolü sınırlı düzeyde kalmıştır. Psikolojik iyi oluş, SYD üzerinde en güçlü etkilerden birine sahip değişken olarak tespit edilmiştir Sonuç: SMR, SYD’yi doğrudan etkilemekten ziyade motivasyon, spora bağlılık ve psikolojik iyi oluş gibi psikososyal süreçler aracılığıyla etkilemektedir. Bu bulgular, sporcuların yaşam doyumunu artırmaya yönelik müdahalelerde, motivasyon ve spora bağlılığın geliştirilmesi ile psikolojik iyi oluşun desteklenmesinin önemine işaret etmektedir.