İngilizce öğretmen adaylarinin özel yetenekli öğrencilerin eğitimine yönelik özyeterlik, tutum, algi ve görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ABDURRAHMANOĞLU
Danışman: Mine Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, Türkiye'deki çeşitli devlet üniversitelerinde, İngilizce Öğretmenliği Lisans Programında eğitim görmekte olan İngilizce öğretmeni adaylarının özel yetenekli öğrencilere ikinci veya yabancı dil olarak İngilizce öğretme sürecine ilişkin öz yeterlik, tutum, algı ve görüşlerini belirlemeyi hedeflemiştir. Yöntem: Araştırmada karma yöntem kullanılmış, araştırmanın örneklem grubunu Türkiye'deki çeşitli devlet üniversitelerinde eğitim görmekte olan 234 İngilizce öğretmeni adayı oluşturmuştur. Çalışmada, İngilizce öğretmen adaylarının özel yetenekli öğrencilere ilişkin öz yeterlilik, tutum ve algılarını belirlemek için veri toplama araçları olarak sırasıyla "İngilizce Öğretmenlerinin Üstün Yetenekli Öğrencilere İlişkin Özyeterlikleri Anketi ve Ölçeği", "Üstün Yeteneklilerin Eğitimine İlişkin Tutum Ölçeği (ÜYETÖ)" ve "Rehber Öğretmenlerin Üstün Yeteneklilere Yönelik Algıları Ölçeği (RÖ-ÜYAÖ)" kullanılmıştır. Katılımcıların özel yetenekli öğrencilerin eğitimine yönelik görüşlerini belirlemek için de yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde T-testi ve ANOVA testlerinden yararlanılırken, nitel verilerin analizinde içerik analizinden faydalanılmıştır. Bulgular: İngilizce öğretmen adaylarının özel yetenekli öğrencilere yönelik öz yeterlik düzeyleri orta düzeyin üzerinde bulunmuştur. Öğretmen adaylarının öz yeterlik düzeyleri arasında cinsiyet, sınıf düzeyleri ve daha önce özel yetenekli bir öğrenci ile karşılaşma durumlarına göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. İngilizce öğretmen adaylarının özel yetenekli öğrencilere yönelik tutum düzeyleri genel olarak olumludur ancak öğretilen sınıf düzeyine göre değişmektedir. Öte yandan öğretmen adaylarının tutum düzeylerinde cinsiyetleri ve daha önce özel yetenekli bir öğrenci ile karşılaşma durumları açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. İngilizce öğretmen adaylarının özel yetenekli öğrencilere yönelik algı düzeyleri orta düzeyin biraz üzerinde bulunmuş ve algı düzeylerinde cinsiyet, sınıf düzeyi ve özel yetenekli bir bireyle karşılaşma durumlarına göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Son olarak öğretmen adayları ile yapılan görüşmelerin içerik analizi sonrasında dört ana tema ortaya çıkmıştır. Bunlar sırasıyla "Farkındalık Oluşturmak / Bilinçlendirmek", "Bireyselleştirilmiş / Farklılaştırılmış Eğitimin Gerekliliği", "Aileyle / Veliyle Düzenli İletişim ve İş Birliği", "Eğitimi Yeterli Bulmama / Kendini Yeterli Bulmama / Öğretmen Eğitimini Yeterli Bulmama" başlıkları altında ayrı ayrı incelenmiştir. Sonuç: İngilizce öğretmenleri erken çocukluktan yetişkin eğitimine kadar her kademede eğitim verme fırsatına sahip olduğu için özel yetenekli öğrencilerin eğitimi sürecinde de yer alma potansiyeline sahiptir. Bu sebeple, bu çalışmanın İngilizce öğretmeni adaylarının, özel yetenekli öğrencilere ikinci veya yabancı dil olarak İngilizce öğretme sürecine ilişkin, öz yeterliklerini, tutumlarını, algı ve görüşlerini ortaya koyarak alan yazınında özel yeteneklilerin eğitimi ile ilgili çalışmalara ışık tutması umut edilmektedir. Anahtar Kelimeler: özel yetenekli öğrenci, öz yeterlik, algı, tutum, görüş, yabancı dil eğitimi, İngilizce dil öğrenimi