Mikozis fungoides ön tanısı düşünülen hastalarda dermoskopik bulguların değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜMEYSA CALP GÜLSEVİNÇ

Danışman: Handan BİLEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Dermoskopi; melanositik ve melanositik olmayan lezyonları değerlendirmek için kullanılan, noninvaziv bir inceleme yöntemidir. İnflamatuar dermatozlarda, dermoskopik inceleme; histopatolojik tanı öncesinde ayırıcı tanı açısından yönlendirici olmaktadır. Erken evre mikozis fungoides (MF), inflamatuar dermatozları taklit edebilir. MF tanısı, özellikle erken evrede zordur ve genellikle klinikopatolojik korelasyona dayanır. Histopatolojik bulgular da belirsiz olabileceği için MF tanısı lezyonların başlangıcından ortalama 4-5 yıl sonra konulabilmektedir. MF ve infamatuar dermatozlarda, dermoskopi ve histopatoloji korelasyonu hakkında yapılan sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda MF ön tanısı düşünülen hastaların dermoskopik bulgularının değerlendirilmesi, MF tanısı klinikopatolojik olarak konmuş henüz tedavi başlanmamış hastaların dermoskopik ve histopatolojik bulgularının korelasyonu, MF tanısı klinikopatolojik olarak konmuş henüz tedavi başlanmamış hastalar ile inflamatuar dermatoz tanısı klinikopatolojik olarak konmuş henüz tedavi başlanmamış hastaların dermoskopik bulgularının karşılaştırılması, MF ön tanısı düşünülen hastalarda biyopsi için en karakteristik lezyonun tespitinde dermoskopinin kullanılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.12.2021 – 01.12.2022 tarih aralığında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları polikliniğine başvuran hastalardan MF ön tanısı düşünülen tüm hastalar çalışmamıza dahil edildi. 50 hastanın dahil edildiği çalışmamız tanımlayıcı-kesitsel prospektif bir çalışmadır. Dermatolojik muayene sonrası MF şüphesi düşünülen lezyonlar nonpolarize dermoskop (NPD) olan FotoFinder® dermoscope x10 (FotoFinder Systems GmbH, Bad Birnbach, Almanya) kullanılarak değerlendirildi. Hastaların dermoskopik bulguları her lezyon için zemin rengi, damarlanma (noktasal damar, lineer damar, spermatozoa benzeri damar), skuam, sarı-turuncu yama ve diğer ek bulgular açısından değerlendirildi. Klinik olarak en karakteristik lezyondan (kırmızımsı-kahverengi, atrofik yamalar, ince skuamlı, eritemli, infiltre plaklar) biyopsi alındı. Biyopsi alınacak alanın dermoskopik görüntüsü kaydedildi. Alınan biyopsi Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji bölümünde histopatolojik olarak değerlendirildi. Hastalarda MF tanısı dermatolojik muayene bulguları ve histopatolojik bulguları bir arada değerlendirilerek son güncel kılavuza göre (EORTC) konuldu. Hastaların klinik, dermoskopik ve histopatolojik fotoğrafları dijital ortama kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 50 hastanın 31'i kadın (%62), 19'u (%38) erkek idi. 50 hastadan sekizi MF, 42'si MF dışı inflamatuar dermatoz olarak değerlendirildi. İnflamatuar dermatozlar arasında; likenoid dermatit, dermatit(diğer), parapsöriazis, morfea ve pigmente purpurik dermatoz tanıları mevcuttu. MF tanısı alan hastalarda dermoskopik olarak sarı-turuncu yama ve spermatozoa benzeri damar varlığı, MF dışı tanı alan hastalara oranla istatistiksel olarak anlamlı yüksek tespit edildi (p 0.05). İnflamatuar dermatoz tanısı alan hastalarda dermoskopik olarak gözlemlediğimiz sarı skuam MF tanısı alan vakalarda gözlemlenmedi. Zemin rengi değerlendirildiğinde, MF tanısı alan hastalarla, MF dışı tanı alan hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). MF tanısı alan hastalarda gözlemlediğimiz diğer dermoskopik bulgular; beyaz yapısız alan, kahverengi yapısız alan, kırmızı dot ve globul olup, inflamatuar dermatozlara göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlemlenmedi (p>0.05). Sonuç: Çalışmamızda erken evre MF tanısı alan hastalarda dermoskopik muayene bulgularından; spermatozoa benzeri damar ve sarı turuncu yama, inflamatuar dermatoz tanısı alan hastalara oranla istatistiksel olarak anlamlı yüksek tespit edilmiştir(p<0.05). Erken evre MF için uygun lokalizasyondaki şüpheli lezyonlar için en ideal biyopsi alanı seçilirken bu bulguların özellikle gözönünde bulundurulmasının tanısal değeri yükselteceği düşünülmektedir.