Ratlarda antihipertansif ilaçlara bağlı infertilitenin oksidatif stresle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA AŞIR
Danışman: Yakup KUMTEPE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Oksidatif stres; hücrelerde reaktif oksijen türlerinin oluşturduğu, hücreleri yaşlandıran, hücre yapıtaşlarına zarar veren ve hücre yaşam zamanını kısaltan biyokimyasal bir süreçtir. Klonidin, Rilmenidin, Metildopa, Amlodipin ve Ramipril antihipertansif ilaçlardır ve değişen derecelerde oksidatif stres hasarına yol açarlar. Çalışmamızda, bu ilaçların ratlarda üreme fonksiyonlarına etkisini araştırmak ve ayrıca olası üreme fonksiyon bozukluğunda oksidatif stresin rolünü göstermek amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Deney hayvanları olarak ratlar seçildi ve sağlıklı (SG), Klonidin (CL), Rilmenidin (RLD), Metildopa (MTL), Amlodipin (ALD) ve Ramipril (RML) verilen gruplara ayrıldı. Ratlardan elde edilen kanlar kullanılarak çalışmada serum malondialdehit (MDA) seviyeleri; Okhawa ve diğerleri tarafından kullanılan yüksek sıcaklıkta (95°C'de) tiyobarbitürik asit (TBA) ile MDA'nın oluşturduğu pembe renkli kompleksin adsorbansının 532 nm dalga boyunda spektrofotometrik olarak ölçülmesi esasına dayandırıldı. Total glutatyon (tGSH) düzeyleri ise Sedlak ve Lindsay' in bildirdikleri yönteme göre spektrofotometre cihazı ile belirlendi. Elde edilen verilerle farklı deney grupları arasındaki ilişki one-way ANOVA testinden yararlanılarak tespit edildi. Bulgular: Yapılan çalışmaya göre Klonidin (CL) ve Rilmenidin (RLD) grupları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, MDA seviyesi artışı istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Metildopa (MTL), Amlodipin (ALD) ve Ramipril (RML) gruplarında MDA anlamlı olarak artmıştır. Total glutatyon (tGSH) seviyesi sadece CL grubunda kontrol grubuna yakın çıkarken; RLD, MTL, ALD ve RML gruplarında istatistiksel olarak anlamlı azalma göstermiştir. CL ve RLD infertiliteye sebep olmazken MTL, ALD, RML uygulanan gruplarda infertilite izlenmiştir. Böylelikle çalışmanın amacı olan antihipertansif ilaçlardan MTL, ALD ve RML'nin infertilite üzerine farklı düzeylerde etkisi olduğu tespit edilmiş ve artan oksidatif stres ve azalan antioksidan seviyeleri nedeniyle bu tür ilaçların kullanılmasının fertiliteyi azalttığı da elde edilen verilerle sabit bulunmuştur. Sonuç: CL kullanılan ratlarda oksidan MDA (p:0,9) ve antioksidan tGSH (p:0,2) seviyeleri kontrol grubuna yakın bulunmuştur. RLD grubu ratlarda MDA(p:0,6) değerleri kontrol grubuna yakınken, tGSH (p:0,02) değerleri istatiksel anlamlı olarak azalmıştır. MTL, ALD, RML grubu ratlarda MDA(0,0001) istatiksel olarak anlamlı artmış ve tGSH (0,0001) istatiksel anlamlı azalmıştır . CL ve RLD kullanılan ratlarda infertilite izlenmezken MTL, ALD ve RML kullanıldıkları hayvanlarda değişen oranlarda infertliteye yol açmıştır. Çalışmada bu ilaçların infertilite üzerine farklı düzeylerde etkisi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Oksidatif Stres, Antioksidan Etki, Antihipertansif ilaçlar, İnfertilite