Bayburt tüfiti (Bayburt taşı) tozu ile modifiye edilen killi zeminlerin donma çözülme ve termal etkiler altında mukavemetleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RIDVAN KUL
Danışman: Necmi Yarbaşı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bayburt tüfiti (Bayburt taşı) olarak isimlendirilen doğal taşın öğütülerek killi zeminlerin iyileştirilmesinde kullanılması başlıca amaçtır. Bu amaçla Bayburt ili merkezi ve yakın çevresinde yüzeylenen ve Bayburt taşı olarak yaygın bir kullanıma sahip olan bu doğal taşın (toz hali) killi zeminlere ilave edilmesiyle oluşturulan malzemenin donma-çözülme ve termal etkiler karşısındaki mukavemet değişimleri incelenmiştir. Yöntem: Bu tez kapsamında Erzurum ili Oltu ilçesi bölgesinden alınan killi zemin malzemesine katkı maddesi olarak ağırlıkça %5, %10 ve %15 oranlarında Bayburt taşı tozu ilave edilmiştir. Her bir karışım kompaksiyon testi ile belirlenen optimum su muhtevasında standart proktor enerjisi altında sıkıştırılmıştır. Elde edilen killi zemin-Bayburt taşı tozu karışımları üzerinde; donma-çözülme öncesi ve sonrası serbest basınç mukavemeti, ısıtma testleri ve görüntü analizleri yapılmıştır. Bulgular: Katkı maddesi olarak Bayburt taşı tozu kullanılarak güçlendirilmiş killi zemin örneklerinin doğal killi zemin örnekleri ile karşılaştırıldığında gerek termal (ısıl) etkiler sonucunda gerekse donma-çözülme öncesi ve sonrası mukavemet değerlerinde artışlar elde edilmiştir. Sonuçlar: Killi zemine eklenen Bayburt tüfit (Bayburt taşı) tozunun kilin ana yapısını etkileyerek Bayburt taşının hâkim mineral olan Si' un daha etkili hale gelmesine ve daha kompakt bir yapı haline gelmesine neden olduğu gözlemlenmiştir. Bu etki, karışımların donma-çözülme ve ısıl etkileri sonucunda tek eksenli serbest basınç dayanımı değerlerinde artışa neden olmuştur. Dolayısıyla doğal bir malzeme olan Bayburt taşı tozunun problemli birimler olarak değerlendirilen killi zeminlerin ıslahında kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.