Sürdürülebilir büyüme bağlamında Türkiyenin enerji açığı sorunu: 2012-2020 dönemi enerji açığı projeksiyonu


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER ESEN

Danışman: Metin Bayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enerji, bireysel ve toplumsal düzeyde gereksinim duyulan hemen hemen bütün mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılan en temel ve vazgeçilmez bir girdidir. Zira üretim yapısını belirleyen araç gereçler, yaygın olarak enerji ile tamamlayıcılık ilişkisi içerisindedir. Bu bağlamda, enerji alanında yaşanılan her gelişme, %70lerin üzerinde bir dışa bağımlılığı olan Türkiyenin mevcut kaynaklarının ne durumda olduğunu, ne düzeyde doğru değerlendirildiğini ve olası sıkıntılı dönemlere ne ölçüde hazırlıklı olduğunu değerlendirmeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, enerji kaynakları sınırlı olan ve enerji ihtiyacını büyük ölçüde ithal enerji girdileriyle karşılayan Türkiyenin enerjideki bugünkü durumu incelenerek ülkemizin ileriye dönük plan, program ve politikalarına katkı sağlamak adına enerji projeksiyonu oluşturulmaya çalışılmaktadır. Çalışmada, Türkiye?de sürdürülebilir büyümenin önündeki en önemli kısıtlardan biri olarak görülen enerji açığının gelişimi, dokuz yıllık (2012-2020) bir öngörü dönemini kapsayan enerji üretim ve tüketim tahminleriyle ortaya konulmakta ve elde edilen bulgular neticesinde çözüm yolları önerilmektedir. Bu çalışmamızda, Türkiye?nin mevcut ve öngörülen tarihlerde tamamlanması planlanan tesislerin enerji üretim hedefleri ile enerji üretimi; yapay zekâ uygulamasının bir türü olan yapay sinir ağları tekniği ile de enerji talebi tahmin edilmektedir. Elde edilen sonuçlara göre, önümüzdeki dokuz yıllık süreçte Türkiye?nin enerji tüketimindeki ithal girdilerin payının azalacağı; diğer bir değişle, enerji talebinin yerli üretimle karşılanma oranının giderek artacağı beklenmektedir.