Yüksek plastisiteli kil zeminlerin bazı mühendislik özellikleri üzerinde sentetik lif ve biyopolimer katkılarının ortak etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA GÜVEN

Danışman: Zeynep Neşe Kurt Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, lif ve biyopolimerin, yüksek plastisiteli bir kilin mukavemetine olan ortak etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, yüksek plastisiteli bir kil içerisine farklı yüzdelerde sentetik lif (polyester iplik) ile biyopolimer (keçiboynuzu gam) ilave edilmiştir. Elde edilen lif ve biyopolimer katkılı kil numunelerinin kıvam limitleri ve serbest basınç mukavemetleri (1-28gün) belirlenmiştir. Yöntem: Çalışmada, keçiboynuzu gam, sentetik lif ile birlikte kullanılarak yüksek plastisiteli kil zeminin bazı mühendislik özelliklerinin değişimi incelenmiştir. Bu kapsamda, yüksek plastisiteli kile farklı yüzdelerde keçiboynuzu gam (%0,5, %1 ve %1,5) ve 5 mm uzunluğunda sentetik lif (%0,15, %0,30 ve %0,60) ilave edilerek hazırlanan karışımımların düşen koni deneyi ile kıvam limitleri belirlenmiştir. Ayrıca bu karışımlardan Harvard minyatür kompaksiyon deney aleti ile hazırlanan numuneler 1-28 gün küre tabi tutulmuş ve serbest basınç mukavemetleri belirlenmiştir. Elde edilen deney sonuçları doğal kilin deney sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Deney sonuçları, keçiboynuzu gam ve lif katkılı killerin serbest basınç mukavemeti değerlerinin, aynı koşullardaki doğal kilin, farklı yüzdelerde keçiboynuzu gam katkılı killerin ve farklı yüzdelerde lif katkılı killerin serbest basınç mukavemeti değerlerinden daha yüksek olduğunu göstermiştir. Keçiboynuzu gam ve lif yüzdesinde meydana gelen artış, serbest basınç mukavemeti değerlerini artırmıştır. En yüksek serbest basınç mukavemeti değerleri 28 gün küre tabi tutulan numunelerde elde edilmiştir. Keçiboynuzu gam katkılı killerin keçiboynuzu gam yüzdesindeki artışla likit limit değerlerinde genellikle artış meydana geldiği, sadece lif ve lif-keçiboynuzu gam katkılı killerin likit limitlerinde belirgin bir değişim meydana gelmediği belirlenmiştir. Sonuç: Keçiboynuzu gam ve lif katkılı killerin serbest basınç mukavemeti değerlerinin doğal kilin, farklı yüzdelerde keçiboynuzu gam katkılı killerin ve farklı yüzdelerde lif katkılı killerin serbest basınç mukavemeti değerlerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Kür süresi, lif yüzdesi ve keçiboynuzu gam yüzdesi artıkça serbest basınç mukavemeti değerleri de artmıştır. Keçiboynuzu gam oranındaki artışla, likit limitlerde genellikle artış meydana geldiği görülmektedir. Keçiboynuzu gam katkılı numuneler non-plastik özellik göstermiş olup plastik limit deneyleri gerçekleştirilememiştir. Lif oranındaki artışla katkısız ve keçiboynuzu gam katkılı killerin likit limitleri incelendiğinde, Lif oranındaki artışla, likit limitlerin çok fazla değişmediği söylenebilir. Yüksek plastisiteli kil (CH) olan doğal kilin, lif katkısıyla yine CH sınıfında olduğu, zemin sınıfında bir değişiklik olmadığı görülmektedir.