Yara bakımında sanal gerçeklik uygulamasının ağrıya etkisinin sistematik bir derlemesi ve meta analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER TAŞÇI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nadiye Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu sistematik derleme ve meta-analizin amacı yara bakımı pansuman değişimi sırasında sanal gerçeklik uygulamasının ağrıya etkisini araştırmaktır. Materyal ve Metot: Bu meta analizde PRISMA 2020 kılavuzu yönergeleri izlenmiştir. Veriler Pubmed, The Cochrane Central Register of Controlled Trials, Web of Science, EBSCOhost ve YÖKTEZ veri tabanları kullanılarak tarandı. Tüm veri tabanları için son tarama 20.07.2022 tarihinde yapıldı. Bias riskini ölçmek için "Cochrane Risk of Bias Tool" aracı kullanıldı. Etki büyüklüğünü hesaplamada standartlaştırılmış ortalama fark (SMD) kullanıldı. Heterojenliği değerlendirmek için I2 testleri hesaplandı. Yayım yanlılığını değerlendirmek için beş farklı yöntem kullanıldı. Bulgular: Tarama sonucu meta analize 13 RKÇ dahil edildi. Yapılan meta analize göre yara bakımı pansuman değişimi sırasında sanal gerçeklik uygulamasının ağrıyı orta düzeyde ve negatif yönde etkilediği belirlendi (SMD= -0.603; 95 % CI= -0.736 ile -0.469; p= 0.000). Analizde elde edilen heterojenite değerleri (I2: 0.000) düşük düzeyde olduğundan sabit etki modeli kullanıldı. Yapılan moderatör analizlerinde anlamlı bulgular elde edilmedi. Sonuç: Yara bakımı pansuman değişimi sırasında sanal gerçeklik uygulamasının ağrıyı orta etki düzeyinde azalttığı ve güvenilir bir uygulama olduğu bulundu. Bununla birlikte yara bakımı sırasında sanal gerçeklik uygulamasının ağrıyı azaltmada tek başına yeterli olmadığı, standart yara bakımı prosedüründe yer alan analjezik ya da anestezik ilaçlara ek olarak yardımcı bir müdahale olarak kullanılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Ağrı, hemşirelik, meta-analiz, yara bakımı, sanal gerçeklik