Acil serviste sedoanaljezi için kullanılan ilaçlardan ıv propofol ve IV fentanil kombinasyon tedavisi ile IV propofol ve IV midazolam kombinasyon tedavisinin etkinliğinin bispektral indeks kullanılarak araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA DEĞER
Danışman: Zeynep Çakır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda acil serviste propofol-fentanil ve propofol-midazolam kombinasyonları kullanılarak prosedürel sedasyon yapılan hastaların, sedasyon derinlikleri, temel bilişsel seviyeye dönme zamanları bispektral indeks kullanılarak araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda ilaç kombinasyonlarına göre propofol-fentanil (Grup 1) ve propofol midazolam (Grup 2) grupları oluşturulmuş, her birine kendilerinden onam alınan 50 hasta alınmıştır. Propofol-fentanil grubundan 6, propofol-midazolam grubundan 3 kişi çeşitli sebeplerle çalışmayı tamamlayamamamıştır. Prospektive ve çift kör olarak yürütülen çalışmada, Grup 1 ve Grup 2'ye sırası ile IV propofol 1 mg/kg ve IV fentanil 1μg/kg kombinasyon tedavisi ile IV propofol 1 mg/kg ve IV midazolam 0,05 mg/kg kombinasyon tedavisi uygulanmıştır. Bu ilaç dozları maksimum dozlardır, maksimum dozun yarısı prosedür başlangıcında verilmiş, kalan kısmı titre edilmiştir. Bu hastalar prosedür boyunca BİS ve hasta başı monitör ile monitörize edilmiş, dakika dakika her bir hastanın BİS değerleri ve vital parametreleri kaydedilmiştir. Hastaların dakika BİS değerleri, en düşük BİS değerleri, hangi dakikada bu değere ulaştıkları, buna karşılık gelen vital parametreler, BİS 90 üzerine çıkma zamanları gibi veriler her iki grup özelinde elde edilmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS 20 istatistik analiz programı ile analiz edilmiş, verilerin analizinde Independent Samples t testi ve ki-kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Gruplara randomizasyonu yapılan bu hastaların 44 tanesi Grup 1, 47 tanesi Grup 2'de yer almaktaydı. Hastaları yaşları, kiloları, cinsiyetleri arasında her iki grup arasında anlamlı fark yoktu, yani her iki grup da homojendi. Çalışmaya alınan bu 91 hastanın fraktür, dislokasyon, fraktür ile dislokasyon tanıları mevcut olup,kendileri ile ayrıntılı konuşularak onam alınmış ve prosedürel sedasyon uygulanmıştır. Her iki grubun başlangıç BİS değerleri arasında (0. dakika) ve vital parametreleri arasında da anlamlı fark bulunmayıp, 1. dakikadan itibaren 8. dakikaya kadar her dakikada, Grup 2 daha düşük BİS değerlerine ulaşmıştır. Bu 7 dakika oyunca bu farklar istatistiksel olarak anlamlı seyretmiştir. En düşük BİS değerleri Grup 1 için 77,3 iken, Grup 2 için 66,57 olup, bu durum her iki grup arasında anlamlılık ifade etmiştir (p<0,0001). Grup 2 prosedür boyunca daha düşük BİS değerlerine ulaşmış, hastaların daha derin sedasyona indiği kaydedilmiş, Grup 1'in tamamı 23. dakikada uyanmışken, Grup 2 için bu süre 30 dakika olmuştur. Başlangıç BİS seviyesine dönme ortalamaları ise Grup 1'de 11,68 dakika, Grup 2'de 15,81 dakikadadır. Bu durum her iki grup arasında anlamlı fark oluşturmaktadır (p=0,001). Sonuç: Çalışmamızda, daha kısa uyanma süreleri ve daha derin olmayan sedasyon seviyeleri için propofol-fentanil kombinasyonu propofol-midazolam kombinasyonundan daha üstün tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bispektral İndeks, Fentanil, Midazolam, Propofol, Prosedürel Sedasyon ve Analjezi