Tip 1 diyabetli çocuklarda idrar prostanoid düzeylerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE AKGÜNEŞ
Danışman: Hakan DÖNERAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hem deneysel çalışmaların hem de diyabetli erişkinlerde yapılan çalışmaların bulguları diyabetin renal prostanoid üretimini etkileyebilir olduğu düşündürmektedir. Günümüze kadar diyabetli çocuklarda diyabet yaşı ile idrar prostanoid düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı tip 1 diyabetes mellitus (T1DM) tanılı çocuklarda diyabet yaşının artması ile idrar prostanoid düzeylerinin nasıl değiştiğini araştırmaktır. Bizim hipotezimize göre diyabet yaşının artması ile birlikte koruyucu bir mekanizma olarak idrar 6-keto-Prostaglandin 1 alfa (6-keto-PGF1), Prostaglandin F2 alpha (PGF2) ve 13, 14 dihydro-15-keto PGE2 (13,14D-15K-PGE2) düzeyleri artarken, Tromboksan B2 (TXB2) düzeyi azalmalıdır. Materyal ve Metod: Hasta grubundaki çocuklar diyabet yaşlarına göre "yeni tanı (0-1 ay)", "1 ay-12 ay", "1-3 yaş", "3-6 yaş" ve "6 yaş ve üzeri" olmak üzere beş alt gruba ayrıldı. Her grupta en az 20 hastanın olması planlandı. Hasta alt gruplarındaki çocuklarla aynı cins ve benzer yaşta olan sağlıklı çocuklardan bir kontrol grubu oluşturuldu. Tüm çocukların antropometrik ölçümleri yapıldı. Kan basınçları kaydedildi. Tüm çocuklarda serum örneklerinde kreatinin (Cr), total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL), trigliserit ve hemoglobin A1c (HbA1c) düzeyleri ve idrar örneklerinde 6K-PG1, PGF2, 13,14D-15K-PGE2, ve TXB2 düzeyleri ölçüldü ve mikroalbümin/Cr oranı hesaplandı. Bulgular: Çalışma 103 T1DM tanılı hasta çocuk ve 103 sağlıklı çocuk olmak üzere toplam 206 çocukla tamamlandı. Tüm hasta gruplarında kontrol gruplarına göre idrar TXB2 düzeyinin anlamlı olarak düşük (p 0,001) olduğu bulundu. En düşük idrar ortalama TXB2 düzeyinin ölçüldüğü diyabet yaşı "1-3 yıl" olan hasta grubu ile "yeni tanı" ve diyabet yaşı "6 yıl ve üzeri" olan hasta gruplarında ölçülen idrar ortalama TXB2 düzeyleri arasında istastistiksel olarak anlamlı farklılıklar (sırasıyla, p=0,031 ve p=0,050) bulundu. İdrar TXB2 ile 6K-PG1 düzeyleri arasında negatif korelasyon tespit edildi (r=-0,241 ve p=0,001). Sonuç: Çalışmamızın bulguları, idrar TXB2 düzeyinde azalma ve idrar 6K-PG1/TXB2 oranında artma gibi böbreği koruyucu biyolojik mekanizmaların tanı anından itibaren çalışmaya başladığını, diyabetin 1-3 yılından sonra idrar TXB2 düzeyindeki artışa bağlı olarak bu koruyucu mekanizmanın etkisini kaybettiğini ve aönemde ikinci bir koruyucu mekanizma olarak idrar 6K-PG1 düzeyindeki artışın geliştiğini düşündürmektedir.