İlkel sanat örneği olarak petroglifler bağlamında soyut dışavurumculuğa bakış

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH ERSÖYLEYEN

Danışman: Cemile Didem Özışık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanoğlu var olduğu günden beri sanat da var olmuştur. Bu sanatsal üretimler, ilk zamanlar ihtiyaçlar doğrultusunda sanatsal nesneler olarak karşımıza çıkar. Tarih öncesi zamanlarda insanlar doğaya karşı kendilerini korumak adına büyüye başvurarak sanatsal örneklerini mağara duvarlarına resmetmişlerdir. Petroglif olarak tanımlanan bu resimler, doğudan batıya, kuzeyden güneye bütün dünya üzerinde farklı zamanlarda yaşamış insan topluluklarına atfedilir. Genel olarak farklı yöntemlerle yapılmış olsa da, temelde aynı ortak payda da buluşurlar. Genel tanımla petroglif olarak nitelendirdiğimiz kaya resimleri sanat tarihi içerisinde bir başlangıç noktası olarak düşünülebilir. Mağara Döneminden günümüze kadar gelen bu süreç 20. Yy. itibari ile farklı sanat akımlarıyla karşılaşmamıza neden olsa da, Ekspresyonizm noktası bizi başlangıç noktasına götürür. İşte o nokta, primitif etkilerle hissedilen görme, gerçekten kaçış, saf sanata ulaşma arzusudur. Empresyonistlerle başlayan doğaya dönüş yeni bir çağ olmuş ve sanatsal süreci farklı bir boyutta hızlandırmıştır. İnsanlığın özünde olana dönmesi, ilkel insanların vermiş olduğu örneklere kadar sorgulamalarına ve araştırmalarına vesile olmuştur. Artık doğayı çağın gerekliliği karşısında anlayan sanatçılar doğal olan bir şekilde kendilerini ifade etmeye yönelerek Ekspresyonizm gibi öncü bir sanat akımını ortaya çıkarmışlardır. Kendilerini doğa karşısında, toplum karşısında ve kendi iç dünyalarında duyduklarını ve hissettiklerini sanatsal olarak ortaya koymuşlardır. İlkel insanlar gibi doğal saf bir sanatsal anlayış olduğu için zemin ve teknik hiçbir şekilde önemli olmamıştır. Önemli olan ifade edebilmekti ve ilkel insanın kendi çağında kullandığı ifade yöntemini bu dönemin sanatçıları da kendi çağına göre kullanmıştır.