BELGESEL VE TOPLUMSAL BELGECİ FOTOĞRAFI WALTER BENJAMIN'LE OKUMAK
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nadir Buçan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İrfan HIDIROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezin amacı, belgesel fotoğrafı Walter Benjamin'in geliştirdiği düşünceler ve kavramlar bağlamında sorgulamak ve Benjamin'in fotağrafa dair öngörülerinin, varsayımlarının ve fotoğraftan beklentilerinin ne ölçüde gerçekleştiğini araştırmaktır. Bu çalışmanın kapsamını Benjamin'in fotoğrafa dair denemeleri ile belgesel fotoğraf, onun bir alt türü olan toplumsal belgeci fotoğraf ve bu fotoğrafik yaklaşımlar çerçevesinde gerçekleştirilen fotoğraf çalışmaları oluşturmaktadır. Bu çalışmada kıllanılan yöntem ise literatür taramasıdır. Gerek Walter Benjamin'in kendi metinleri, gerekse onun metinlerini analize soyunan çalışmalar ve belgesel fotoğraf alanına ilişkin yayınlar incelenerek veri toplanmıştır. Belgesel fotoğrafın tarihsel gelişimine baktığımızda, fotoğraf makinesinin giderek küçüldüğünü, bu sayede anlık görüntüleri yakalamaya daha hazır hale geldiğini, resimli dergilerin sayısının arttığını ve bu dergilerdeki altyazıların belgesel fotoğrafın asli bir parçası haline geldiğini görürüz. Belgesel fotoğrafçıların "iş görücü" yazar ve hikâye anlatıcılarıyla bazı benzer özelliklere sahip olduğunu, onların tanıklığı sayesinde görsel bilinçdışı hakkındaki bilgilerimizin arttığını ve algı evrenimizin zenginleştiğini söyleyebiliriz. Belgesel fotoğrafın politik amaçlar doğrultusunda kullanıldığını, politikanın estetize edilmesi çabalarına politikleşerek yanıt verdiğini, suçu ve suçluları ifşa ettiğini, kötü aura'yı ortadan kaldırdığını ve şok etkisi yarattığını gösteren örneklerin varlığından söz edebiliriz. Bunların, iyi aura'nın ortadan kalkmasının bir sonucu olarak gerçekleştiği dikkati çekmiştir. Bu çalışma kapsamında incelenen toplumsal belgeci fotoğraf çalışmalarının yarattığı sosyal değişimlerin çoğunun, küçük ve yerel, diğer bir deyişle mikro ölçekli değişimler olduğunu, az da olsa makro ölçekli değişimlere rastlandığını söyleyebiliriz. Benjamin'in arzuladığı şekilde devrimci bir öznenin oluştuğunu söylememiz ise güçtür.