Laparoskopik kolesistektomi cerrahisinde solunum egzersizinin ameliyat sonrası kaygı düzeyi, uyku ve iyileşme kalitesine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE BULUT
Danışman: Neziha Karabulut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı laparoskopik kolesistektomi cerrahisinde solunum egzersizinin ameliyat sonrası kaygı düzeyi, uyku ve iyileşme kalitesine etkisini belirlemekti. Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel türde olan araştırma verileri Atatürk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde Aralık 2020- Nisan 2021 tarihleri arasında toplandı. Araştırma örneklemini basit rastgele örneklem yöntemiyle seçilen ve araştırma kriterlerine uyan 115 (58 deney grubu, 57 kontrol grubu) hasta oluşturdu. Ameliyattan 1 gün önce deney grubu hastalarına solunum egzersizi eğitimi verilip günde 5 kez 10 tekrar olacak şekilde ameliyat sonrası 30. güne kadar uygulatıldı. Verin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği, Görsel Kıyaslama Uyku Ölçeği ve İyileşme Kalitesi-40 Anketi uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS for Windows 22.00 istatistik paket programı kullanıldı Bulgular: Gruplar arası karşılaştırmada deney grubunda, ameliyat sabahı ve ameliyat sonrası birinci günlerde nabız ve solunum sayısında anlamlı bir azalma, SpO2 değerinde anlamlı bir artış varken (p 0.05). Deney grubunda ameliyat sabahı, ameliyat sonrası 1., 15., 30. günlerde durumluk kaygı düzeyi anlamlı olarak daha düşük, iyileşme ve uyku kalitesinin daha iyi olduğu bulunmuştur (p<0.05). Grup içi karşılaştırmalarda ise deney ve kontrol grubu hastalarında yaşam bulguları, durumluk kaygı, uyku ve iyileşme kalitesi puan ortalamaları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). Ameliyat sonrası 1. gün deney grubunda iyileşme kalitesi ile durumluk kaygı ve uyku kalitesi arasındaki ilişki ters yönde, durumluk kaygı ile uyku kalitesi arasındaki ilişki ise doğru yönde anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Ameliyat sonrası 30. günde iyileşme kalitesi ile durumluk kaygı arasındaki ilişki ters yönde anlamlı bulunurken (p<0.05), diğer parametreler arasında herhangi bir anlamlılık bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışma sonucunda elde edilen bulgular solunum egzersizinin laparoskopik kolesistektomi sonrasında durumluk kaygıyı düzeyinin azaldığı, uyku ve iyileşme kalitesinin arttığı saptandı. Bu sonuç doğrultusunda, laparoskopik kolesistektomi sonrasında kaygıyı azaltma, uyku ve iyileşme kalitesini artırmada solunum egzersizi uygulaması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: hemşire, iyileşme kalitesi, kaygı, laparoskopik kolesistektomi, solunum egzersizi, uyku kalitesi