Erzurum İlinde Kesimi Yapılan Sığırlarda Karaciğer Lezyonları Üzerinde Patolojik İncelemeler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Patoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serdar ALTUN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yavuz Selim SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma; Erzurum'da mezbahada kesilen sığırların karaciğerlerinde gözlenen lezyonların tanımlanması ve sınıflandırılması amacıyla yapıldı. Bu amaçla mezbahada kesilen farklı ırklardan1381 adet sığır karaciğeri muayene edilerek, lezyonlu 100 organdan örnekler alındı. Karaciğer örneklerinin rutin doku takipleri, preparatların hazırlanması ve mikroskobik incelemeleri Atatürk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı laboratuvarında gerçekleştirildi.Gerekli görülen kesitlere, PeriodicAcidSchiff (PAS), Ziehll-Nielsen (Z-N), Gram boyama ve Masson'sTricrome gibi özel boyama işlemleri uygulandı. Elde edilen bulguların istatistiksel değerlendirmeleriyapıldı.Araştırmada 1381 adet sığırkaraciğeri incelendi ve %7.24'ünde(100)çeşitli lezyonlar saptandı.Lezyonlu karaciğerlerin %17'sinde hiperemi ve konjesyon, %56'sında hidropik dejenerasyon ve bulanık şişkinlik, %4'ünde yağ dejenerasyonu, %9'unda pigmentasyon, %38'inde farklı büyüklüklerde ve karaciğerin farklı bölgelerinde yerleşim gösteren nekroz oluşumu, %21'inde bağ doku proliferasyonu ve siroz görüldü. Mikroskobik olarak incelenen karaciğerlerin %28'inde safra kanallarında hiperplazi, %32'sinde kolongiohepatitis'e ve %11'inde apse oluşumlarına rastlandı. Parazit enfestasyonuna 27 (%27)organda rastlandı ve bu enfestasyonların 18(%18)'i Echinococcus granulosus, 5(%5)'i Fasciola hepatica ve 4(%4)'ü de Dicrocoelium dentriticum tarafından oluşturulmuş enfestasyonlardı. Bu lezyonların mikroskobik bakısında; hiperemi ve konjesyon olgularında;sentral vena ve sinuzoidlere genişleme, lümenlerinde eritrosit gözlendi. Hidropik dejenerasyon ve bulanık şişkinlik olgularında; sitoplazmada vakuoller, çekirdeklerde piknoz, karyoreksis, karyolizis ve nekrotik değişiklikler gözlendi.Yağlanma olgularında; hepatositlerin sitoplazmasında değişen sayı ve büyüklükte, keskin kenarlı, yuvarlak veya oval vakuoller görüldü.Nekroz olgularında; nekrotik hücrelere daha çok periasiner bölge olmak üzere midzonal ve sentrilobüler bölgerde, bazı olgularda ise safra kanalı epitellerinde rastlandı. Bağ doku artışı görülen olguların mikroskobik incelemesinde; %16'sında portal alanda %5'inde parenkimde fibrozis ve safra kanallarında hiperplazi görüldü.Kolongiohepatitis olgularında portal aralıklarda ve safra kanalları çevresinde mononüklear hücre,nötrofil, eozinofil lökosit infiltrasyonları ve bazı olgularda bağ doku artışı görüldü. Apse olgularında; yoğun nötrofil lökosit ve nekrotik doku artıkları, çevresinde mononüklear hücre infiltrasyonları ve bağdokudan oluşan bir kapsül gözlendi. Paraziter enfestasyonlara ait olgularda; safra kanalı epitellerinde hiperplazi, safra kanalı lumenide parazitlerin gelişmesine ait değişik yapılar,çevresinde eozinofil lökosit, mononüklear hücre ve yabancı cisim dev hücreleri ve bunları çevreleyen fibroz bağ dokudan oluşan bir kapsül görüldü.Yapılan bu çalışmada, Erzurum ili ve çevresinde yetiştirilen ve mezbahada kesilen sığırların karaciğerlerinde bulunan lezyonlarının varlığı, prevalansı ile gözlenen makroskobik ve mikroskobik bulguları tanımlandı.