Veysel Karanî ile ilgili menkıbeler ve romanlar üzerine metinlerarası bir inceleme


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET EMİN BARS

Danışman: Dilaver Düzgün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Metinlerarasılık bir eserin başka eserlerden bağımsız olamayacağı düşüncesine dayanır. Buna göre bir eser bütünüyle özgün olamaz. Her eser başka bir eser ile yakın ilişki içindedir ve bu etkileşim sonsuza kadar devam eder. Eserler arasındaki sınır kalkar ve anlam bulanıklaşır. Metinlerin birbirleriyle harmanlanması ve çatışması sonucunda başka bir metin doğar. Bir metnin sadece bir kaynağı yoktur, aksine farklı ve sayısız alıntılar ve kültürler o metnin kaynağını oluşturur. Veysel Karanî, Hz. Peygamber devrinde yaşamış fakat onu görememiş, annesine olan sevgi ve bağlılığıyla sadece Türk edebiyatında değil tüm İslam milletleri edebiyatlarında da yer almıştır. Onun adı hâlâ Türkler arasında sevilerek anılmaktadır. Çalışmamızda Veysel Karanî ile ilgili on bir metin metinlerarası ilişkilere göre incelenmiştir. Sonuçta ayrı ayrı incelemeye tabi tutulan dört farklı metnin alt metinlerle metinlerarasılık bağlamında sıkı ilişki içinde olduğu görülmüştür. Modern anlatı yazarları, önceki metinlerin içeriğini yeniden işleyerek anlatmışlardır. Eski imgeler, yeni metinlerde yeni görünümler almıştır. İçeriksel olduğu kadar biçimsel dönüşümlerle de yenidenyazılan metinler, güncel anlamlarla yinelenmiştir.Ana metinlerin metinlerarası ilişkiler bağlamında Veysel Karanî menkıbelerinin bir öykünmesi olduğu görülmüştür.