Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Spor Bilimleri Fakültesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORHAN KIRIKOĞLU

Danışman: Nurcan Demirel

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasındaki ilişkinin farklı demografik değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Nicel yaklaşıma dayalı ilişkisel tarama modelinin esas alındığı bu araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 2.200 beden eğitimi öğretmeni, araştırmanın örneklemini ise evrenden olasılık dışı (seçkisiz) örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 445 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Uğurlu ve Usta (2016) tarafından geliştirilen Denetim Tutum Ölçeği, Telef (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 paket programı kullanılmış ve anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumlarının ‘orta’, psikolojik iyi oluş algılarının ise ‘yüksek’ düzeyde olduğu görülmüştür. Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumlarının yaş, eğitim, mesleki kıdem, görev yapılan okul türü ve aktif spor yapma değişkenlerine göre farklılık gösterdiği, bununla birlikte, cinsiyet, medeni durum ve mesleki denetim tecrübesi değişkenlerine göre ise farklılık göstermediği anlaşılmıştır. Ayrıca, beden eğitimi öğretmenlerinin psikolojik iyi oluş algılarının eğitim ve aktif spor yapma değişkenlerine göre farklılık gösterdiği, bununla birlikte, cinsiyet, yaş, medeni durum, görev yapılan okul türü, mesleki denetim tecrübesi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir.

Sonuç: Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasında ‘düşük’ düzeyli pozitif bir ilişkinin bulunduğu, bu kapsamda beden eğitimi öğretmenlerinin psikolojik iyi oluşlarının denetime ilişkin tutumları üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi, denetim, tutum, psikolojik iyi oluş.