Abdülvâsiʻ-i Cebelî'nin Farsça gazelleri (metin-çeviri-inceleme)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA ARISOY

Danışman: Veyis Değirmençay

Özet:

Abdülvâsiʻ-i Cebelî, VI/XII. yüzyılının ikinci yarısında yaşamış, Fars edebiyatının tanınmış şairlerindendir. Gazneli ve Selçuklu devletlerinin saray şairi olan Cebelî, Fars şiirindeki üslup değişikliğinin öncülerindendir. Şairin Arapça mektupları ve çeşitli nazım şekillerinden oluşmuş Divanı vardır. Bu çalışma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte, Abdülvâsiʻ-i Cebelî'nin yaşadığı dönem hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, Abdülvâsiʻ-i Cebelî'nin hayatı, edebî kişiliği, memduhları ve eserleri; ikinci bölümde, Farsça gazeller, vezin, kafiye, redif, vezinler ve oranları, dil ve üslup özellikleri, edebî sanatlar, Arapça cümle ve terkipler açısından incelenmiş; gazel-lerde adı geçen şahsiyetler tanıtılmıştır. Ayrıca Farsça gazeller Türkçeye çevrilip içerikleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, çeviri ve incelemede karşılaştırma yapılabilmesi için Ze-bihullâh Safâ tarafından neşredilen Farsça Divan'daki gazellerin metnine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Abdülvâsiʻ-i Cebelî, Farsça Divan, Gazeller, Gazneliler, Sel-çuklular.