Preemptif intravenöz deksketoprofen + torakal epidural analjezinin kronik posttorakotomi ağrısı üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ÇÖMEZ
Danışman: Mine ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Postoperatif kronik ağrı %50 oranında olmak üzere en fazla major torakotomilerde olmaktadır. Torakotomi sonrası ağrının iki haftanın üzerinde devam etmesi "kronik posttorakotomi ağrı sendromu" olarak değerlendirilir. Çeşitli yayınlarda kronik posttorakotomi ağrısının iki ile beş yıl arasında sürebileceği bildirilmiştir. Bu çalışmada amacımız; preemptif olarak oluşturacağımız torakal epidural levobupivakain ve intravenöz deksketoprofen analjezisinin major torakotomi operasyonlarından sonra uzun dönem yara yeri ağrısına etkisini değerlendirmektir.Materyal ve Metod: Çalışmaya elektif şartlarda Göğüs Cerrahisi kliniğince torakotomi planlanan, 18-75 yaş arası, preanestezik muayenelerinde ASA I, II olarak değerlendirilen 60 olgu çalışmaya dahil edildi. Tüm olgulara preoperatif dönemde T6-T7 veya T7-T8 aralıklardan epidural kateter takıldı. Randomize, prospektif ve çift kör olarak planlanan çalışmada olgular rastgele zarf yöntemiyle, her grupta 20 olgu olacak şekilde Kontrol Grubu (Grup K, n=20), Preemptif Epidural Grubu (Grup PE, n=20) ve Preemptif Deksketoprofen + Epidural Grubu (Grup PED, n=20) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Grup K'daki olgulara i.v. Deksketoprofen ve epidural analjezik ilaç uygulanmadı, peroperatif analjezi 50-100 µgr/saat fentanil infüzyonu ve O2 / N2O %40-60 ile sağlandı. Grup PE'deki olgulara anestezi indüksiyonundan önce insizyon dermatomunun 2 dermatom üst ve alt seviyelerinde (T4-T10 arasında) analjezi sağlanacak şekilde 10-15 ml %0.125 levobupivakain preemptif olarak epidural kateterden yapıldı ve analjezinin yeterliliği sıcak-soğuk testi uygulanarak tespit edildi. Her 60 dakikada bir tekrarlanan 10 ml %0.125 levobupivakain enjeksiyonu ile intraoperatif analjezi sağlandı. Grup PED'deki olgulara Grup PE'deki olgulardan farklı olarak cerrahi insizyondan 15 dakika önce bitecek şekilde 50mg Deksketoprofen 100ml %0,9 NaCl içerisinde i.v. infüzyonla verildi. Ayrıca, ilk Deksketoprofen uygulamasından 12 saat sonra ikinci doz uygulandı. Tüm gruplardaki olgulara operasyon bitiminden hemen önce, 3 mg morfin + 50 µgr fentanil içeren 15 ml mayi epidural yoldan postoperatif analjezi amacıyla yapıldı. Postoperatif 48 saat boyunca aynı dozda analjezik mayi epidural yoldan 12 saat aralıklarla yapıldı ve VAS skoru ?3 olan olgularda ek doz uygulandı.Olguların ağrısı postoperatif 0., 1., 4., 24. ve 48. saatte, taburcu olmadan önce ve 1., 3. ve 6. aylarda ?Vizüel Analog Skala (VAS)? kullanılarak değerlendirildi. Olguların memnuniyetleri ?Hasta Memnuniyet Skalası? (HMS) kullanılarak taburcu olduklarında ve postoperatif 6. ayda değerlendirildi.Bulgular: Erken postoperatif dönemde (0., 1. ve 4. saatlerde) tüm gruplarda VAS skoru benzerdi (p>0.05). Posoperatif 24., 48. saat ve taburcu olmadan önce Grup PED'de Grup K ve Grup PE'ye göre VAS skoru düşük bulunmuştur (p 0.05). Altıncı ayda Grup PED'de diğer gruplara göre VAS skoru istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (P<0.05).Olguların Hasta Memnuniyeti Skorları (HMS) karşılaştırıldığında taburcu olduğu dönemde Grup PED'de diğer gruplara göre HMS istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu ( p<0.001). Postoperatif 6. ayda Grup PED'de HMS istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu ( p=0.008).Sonuç: Kronik posttorakotomi ağrısının önlenmesi yada azaltılmasında multimodal yaklaşımla intravenöz deksketoprofen ve torakal epidural analjezinin birlikte uygulanmasının preemptif epidural analjezi ve postoperatif epidural analjeziye üstün olduğunu, fakat torakal epidural analjezinin preemptif veya postoperatif olarak uygulanmasının birbirine üstünlüğünün olmadığı kanaatine vardık. Bu nedenle kronik posttorakotomi ağrısının azaltılması veya önlenmesi için preoperatif, intraoperatif yada postoperatif epidural analjezi uygulanmasından ziyade multimodal yaklaşımla i.v. NSAİİ'e ilave olarak epidural yoldan lokal anestezik ve opiyoid gibi kombine analjeziklerin kullanımının daha etkin olabileceğini, ilaçlardan maksimum etki elde ederken yan etkilerinin minimal olacağını düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Preemptif Epidural Analjezi, Torakotomi, Kronik Ağrı.