LANTANİTLERDE X-IŞINI BAĞIL ŞİDDETLERİNE SICAKLIĞIN ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Esra CİNAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yüksel ÖZDEMİR
Özet:Bu çalışmada, geçiş metallerinin bir alt serisi olan lantanitlerden, Gd, Dy ve Er elementlerinin ve CeO2, Pr6O11, Sm2(SO4)3, Eu2O3, Ho2O3, Tm2O3, Yb2O3 ve Lu2O3 bileşiklerinin L/Lve L/L X-ışını şiddet oranları, 100 mCi şiddetinde 241Am halka kaynaktan yayımlanan 59,54 keV -ışınları ile uyarılarak sıcaklığa bağlı in-situ olarak belirlendi. Tüm numunelerin L X-ışını emisyon spektrumları bir Si(Li) katıhal X-ışını dedektörü kullanılarak farklı sıcaklıklarda elde edildi. Sıcaklık değişimi 500°C sıcaklığa kadar yükseltilebilen bir sıcaklık kontrol cihazı yardımıyla 50°C ile 400°C arasında yapıldı. Elde edilen spektrumların değerlendirilmesi ile her bir element ve bileşiğin L X-ışını üretim tesir kesitleri (σLα, σLβ1 ve σLβ2) ve FWHM (yarı maksimumdaki tam genişlik) değerleri sıcaklığa bağlı olarak belirlendi. İç geçiş metallerinin sıcaklığa bağlı olarak LX-ışını şiddet oranlarında, L X-ışını üretim tesir kesitlerinde ve FWHM değerlerinde değişim olduğu ve sıcaklıktan etkilendiği görülmüştür. M4-L2 tabakaları arasındaki geçişler sonucu oluşan LX-ışınları, M5, M4-L3 tabakaları arasındaki geçişler sonucu oluşan LX-ışınlarına nazaran artan sıcaklıktan daha az etkilenmiştir. LX-ışınları da N5-L3 tabakaları arasındaki geçişler sonucu oluşan LX-ışınlarına nazaran artan sıcaklıktan daha az etkilenmiştir. Bu sonuçlar L X-ışını şiddet oranlarının, L X-ışını üretim tesir kesitlerinin ve FWHM değerlerinin in-situ olarak sıcaklığa bağlı değişiminin incelendiği ilk çalışma olması açısından önem taşımaktadır.