Yunus Edip - Şerh-i Divan-ı Şevket (İnceleme - metin)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, TÜRK DÜNYASI EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULKADİR KIZILTAŞ

Danışman: Selami Ece

Özet:

Çalışmamızın konusu XVIII. yüzyıl şarihlerinden Yûnus Edîb'in Şerh-i Divan-ı Şevket isimli eseridir. Tek nüsha ve 373 varak olan eser talik yazı biçimi ile kaleme alınmıştır. Müellif hattı olduğunu düşündüğümüz nüsha Şevket-i Buhârî gazellerinin şerhinden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde "şerh" mefhumunun tanımı ve tarifi, şerh metinlerinin amacı ve yazım sebebi, Türk edebiyatında şerh ve şerh metinlerinin neşri gibi konular ele alındı. Birinci bölümde Şevket-i Buhârî'nin hayatı, edebi şahsiyeti, üslubu anlatılmaya çalışıldı ve klasik Türk edebiyatında sebk-i Hindi tesiri üzerinde duruldu. İkinci bölümde kaynaklarda hakkında hiçbir bilgiye tesadüf edemediğimiz şarih Yûnus Edîb'in hayatı, edebi şahsiyeti ve eserleri, Şerh-i Divan-ı Şevket'ten istihraç edilerek yazılmaya çalışıldı. Şerh-i Divan-ı Şevket'in incelemesine ayırdığımız üçuncü bölümde eser ayrıntılı bir şekilde tahlile tabi tutuldu. Şerhin sebeb-i teşrihi, metodu yaklaşımı izah edildi, şerhte geçen ayet ve hadis iktibasları, atasözü ve deyimler, tazminler ve şerhin birtakım imla hususiyetleri metinden örneklerle ele alınıp değerlendirildi. Dördüncü bölümde ise metnin transkripsiyonu yapıldı. Anahtar Kelimeler: Şevket-i Buhârî, Yûnus Edîb, Şerh-i Divan-ı Şevket, Şerh, Sebk-i Hindi