Sovyetler Birliğinin Dağılış Sürecinin Türk Yazılı Basınına Yansıması (1987-1991)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kübra Kara
Danışman: Elif Aktaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bolşevik İhtilali ile birlikte SSCB'de yeni bir yönetim sistemi kurulmuştur. Bu yönetim sistemi, SSCB'yi dünyanın en güçlü ülkelerinden biri haline getirmesine rağmen, zamanla tıkanmalar yaşamaya başlamıştır. Bu tıkanmaları gidermek ve SSCB'yi daha güçlü hale getirmek için, Gorbaçov yeni fikirler ileri sürmüştür. Glasnost ve Perestroyka adı verilen açıklık ve yeniden yapılanma politikalarıyla birlikte SSCB'de daha önce görülmemiş pek çok yenilik yapılmıştır. Ancak bu yenilikler, teoride planlanan başarıyı pratikte, ekonomik ve sosyal nedenlerden dolayı yakalayamamıştır. SSCB'nin ekonomik ve siyasi krizi, 1980'lerin sonlarında cumhuriyetler arasında bağımsızlık hareketlerini tetiklemiştir.. Baltık'ta başlayan ayaklanmalar kısa sürede diğer cumhuriyetlere de yayılmış ve cumhuriyetler bağımsızlık için gösteriler düzenlemeye başlamışlardır. 1991 yılında, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) dağılmasını hızlandıran en önemli olaylardan biri, Olağanüstü Hal Komitesi tarafından Mihail Gorbaçov'a yönelik gerçekleştirilen darbe girişimiydi. Darbe girişimi, Birliğin siyasi ve ekonomik temellerini sarsmış ve dağılma sürecini önemli ölçüde tetiklemiştir. Komite, Gorbaçov'un sağlık sorunları nedeniyle yönetimde olmayacağını ilan ederek, yönetime el koymaya çalışmıştır. Ancak, Yeltsin'in liderliğindeki halkın direnişiyle bu girişim başarısız olmuştur. Komünist Parti, darbeye destek verdiği gerekçesiyle kapatılmıştır. Cumhuriyetlerin Bağımsız Devletler Topluluğuna üye olması ise SSCB'nin dağılmasını tamamlayan son olay olmuştur. SSCB'nin dağılımı, 20. yüzyılın en önemli siyasi olaylarından biri olmuştur. Türk ulusal basınında yer alan haberler, SSCB'nin dağılmasının ekonomik, siyasi ve sosyal nedenlerine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bu çalışma, Türk ulusal basınında yer alan haberler ışığında, SSCB'nin dağılışının nedenlerini ve Türk basınına yansımasını 1987-1991 yılları arasında incelemeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: SSCB, Gorbaçov, Cumhuriyetler, Glasnost, Perestroyka