Siyasal reklamlarda bir ikna unsuru olarak dini sembollerin kullanımı: 2023 seçimleri örneğinde karşılaştırmalı göstergebilimsel bir analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler Ve Tanıtım Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET HİKMET OKUTAN
Danışman: Raci Taşcıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde siyasal iletişim, geniş halk kitlelerine oy kullanma hakkının tanınmasıyla başlamıştır. Kitle iletişim araçlarının hızlı gelişimi ve siyasi rekabetin artışı, siyasal iletişim çalışmalarının daha profesyonel bir boyut kazanmasına ve bu alana verilen önemin artmasına yol açmıştır. Tarihsel süreçte siyasal iletişimde önemli bir yere sahip olan siyasal reklamlar, özellikle seçim dönemlerinde siyasi aktörler tarafından sıkça başvurulan bir iletişim aracı olmuştur. Yeni iletişim teknolojilerinin gelişimiyle birlikte siyasal reklamlar dönüşüm geçirmiş ve artık daha kısa sürede daha geniş bir seçmen kitlesine ulaşabilmiştir. Özellikle internetin yaygınlaşmasıyla siyasal reklamlarda köklü değişiklikler yaşanmış ve kitle iletişim araçları, siyasal reklamların etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamıştır. Siyasal reklamlarda dini sembollerin kullanımı, reklamcılık sektöründe etkili bir yöntem olarak görülmektedir. Siyasal reklamlarda din unsurunun önemi, yalnızca geleneksel yapısından kaynaklanmamakta; aynı zamanda toplumsal hafızayı ve bilinci yönlendirme gücünden ileri gelmektedir. Bir siyasi partinin, içinde bulunduğu toplumun varoluşuna ve yaşam felsefesine şekil veren din olgusundan tamamen soyutlanarak iktidara ulaşması ise neredeyse imkânsızdır. Öte yandan, dini unsurların siyasal reklamlarda bir ikna unsuru olarak kullanımı, dini kaynaklardan farklı bir şekilde gerçekleşmektedir. Bu doğrultuda, bu çalışmada Ak Parti ve CHP'nin 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde resmi YouTube kanalları üzerinden yayımlanan ve arşivlerinde yer alan siyasal reklamlarda kullanılan dini unsurların tespiti amaçlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, Ak Parti'nin siyasal reklamlarında daha fazla dini unsura yer verdiği belirlenmiştir. Ayrıca, farklı dini unsurların kullanıldığı siyasal reklamlarda seçmene, geçmiş dönemlerde yaşanan olaylar anlatılarak dini unsurlar üzerinden ikna edici mesajlar iletilmiştir. CHP'nin siyasal reklamlarında ise yalnızca başörtüsünün dini bir unsur olarak yer aldığı ve bu reklamların dini unsurlar bakımından Ak Parti'ye kıyasla daha yetersiz olduğu tespit edilmiştir. İki parti arasındaki bu farkın, partilerin ideolojik yapıları ve seçmen kitlesini tanıma biçimleriyle ilgili olduğu değerlendirilmektedir. Bu çalışma, her ne kadar Türkiye özelinde bir araştırma olsa da çalışmanın kapsamını, diğer İslam ülkelerinde ve hatta Müslüman olmayan toplumlarda gerçekleştirilen siyasal reklamları da kapsayacak şekilde genişletmek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Siyasal İletişim, Siyasal Reklam, İkna, Dini Unsur, Göstergebilim.