Tansu Çiller'in siyasi mücadelesi bağlamında Türkiye'de kadın siyasi hareketi ve basının tavrı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELCAN ASLAN
Danışman: Hakan Temiztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk tarihi boyunca kadın ve erkeklerin alanları, insanların yaşadığı coğrafi konum ve içinde bulundukları ortamın etkisiyle şekillenmiştir. Türk kadını, saygınlık ve değer açısından, birçok ülkeye kıyasla daha iyi konumda olmuştur. Aile ve ev içindeki rolünün yanı sıra, siyasal yaşamın içine de dâhil olmuştur. Osmanlı Devleti'nin kuruluşuna kadar süren bu durum imparatorluğun genişlemesine zıt olarak değişmeye başlamıştır. Osmanlı'da erkek egemen bir devlet anlayışı hüküm sürmüştür. Kadınlar, ev içindeki rollerle sınırlandırılarak ikinci plana itilmiş ve dış dünyaya kapatılmıştır. Toplumsal alanda yer almayan kadınlar, Osmanlı'nın son döneminde kendi hakları için mücadele etmeye başlamıştır. Kadınlar, bu dönemde bazı haklar elde etmiş olmasına rağmen, dış dünyaya tam manasıyla açılamamıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte kadınlar, yıllardır verdikleri mücadele sonunda sosyal ve siyasal haklarını kazanmışlardır. Siyasete girmekte tereddüt etmeyen Türk kadını, kısa sürede muhtar, belediye başkanı, milletvekili ve bakan olmuştur. Bu süreç, 1993 yılında Tansu Çiller'in başbakan olmasıyla zirvesine ulaşmıştır. Çiller'in önce milletvekili, sonra bakan ve en son olarak da DYP Genel Başkanı ve Başbakan olması, Türk siyasi hayatı açısından olduğu kadar Türk basını açısından da önemli ve ilginç bir durum olmuştur. Tansu Çiller'in siyaset alanında erkek çoğunluğun karşısında tek kadın lider olması ve Türkiye'nin ilk kadın başbakanı olması sebebiyle bu çalışma ele alınmıştır. Çalışmada incelenmeye tabi tutulan Hürriyet, Cumhuriyet ve Türkiye gazetesindeki Çiller haberleri; haber başlığı, spot, metin ve görsel olmak üzere dört kategoriye ayrılmıştır. Haber başlığı, spot ve metinler söylem çözümleme yöntemi, görseller ise göstergebilimsel yöntemle incelenmiştir. Çiller'in siyasetteki başarısı/yükselişi siyasi rakipleri kadar muhalif basın tarafından da yer yer alaya alınmış, eylemleri yerine kadınlığı, sarışınlığı, gafları öne çıkarılmıştır. Buna karşılık Çiller'i destekleyen medya organları ve gazetecilerin de zaman zaman övgüde ölçüyü kaçırdığı bulgularına rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Siyaset, kadın, Tansu Çiller, basın