Türk siyasal hayatında Hüseyin Abdullah Alpdoğan

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayhan Akbulut

Danışman: Erdal Aydoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Cumhuriyetin ilk yıllarında Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da meydana gelen Şeyh Sait ve Ağrı İsyanlarından dolayı devlet birtakım tedbirler almıştır. Bu tedbirlerden biri de 1927'de kurulmaya başlanan Umumi Müfettişliklerdir. Tunceli'de Osmanlı Devleti'nin idaresi altında olduğu zamandan başlayarak Milli Mücadele döneminde ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında birçok asayişsizlik ve isyan hareketi meydana geldiği gibi buradaki aşiretler Şeyh Sait ve Ağrı İsyanları sırasında da benzer alışkanlıklarını sürdürmüştür. Sonunda devlet Tunceli'nin bu isyankâr tavırlarını durdurmak ve bölgenin gelişmesini sağlamak için birtakım ıslah girişimlerinde bulunmaya başlamıştır. Bu girişimlerden bir tanesi de 1936'da IV. Umumi Müfettişliğin kurulması ve müfettiş olarak Hüseyin Abdullah Alpdoğan'ın tayin edilmesidir. Hüseyin Abdullah Alpdoğan IV. Umumi Müfettiş olarak bölgede asayiş, ekonomi, eğitim, sağlık ve bayındırlık alanlarında birçok faaliyet yürütmüştür. Ancak yürüttüğü bu faaliyetler en fazla bölgedeki ağa ve seyitleri rahatsız ettiğinden bunlar 1937-1938 yıllarında birçok isyanın çıkmasına sebep olmuşlardır. Bu isyanlar Hüseyin Abdullah Alpdoğan tarafından başarılı bir şekilde bastırılmış ve Tunceli Cumhuriyetin değerleriyle buluşturulmaya başlamıştır. Anahtar Kelimeler: IV. Umumi Müfettişlik, Hüseyin Abdullah Alpdoğan, Tunceli/ Dersim, İsyan, Reis, Seyit.