Yüksek doz kemoterapi alan akut lösemi hastalarında oral ve intravenöz glutamin tedavisinin mukozit gelişimi üzerine etkisinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DAHİLİYE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN DİLARA DEMİR
Danışman: İlhami KİKİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde malign hastalıkların seyrinde elde edilen büyük ilerlemelere rağmen kanserli hastalarda en önemli morbidite ve mortalite nedeni enfeksiyonlardır. Kanser tedavisindeki gelişmeler son yıllarda nötropenik hasta sayısında artışa ve enfeksiyona artmış duyarlılığa neden olmuştur.Yoğun kanser tedavisi yüksek replikasyon hızına sahip normal hücreleri ve malign hücreleri etkiler. Bu yüzden gastrointestinal sistemdeki hücreler çok sık bir şekilde sitotoksinlerden etkilenir. Bu da kemoterapinin uyardığı oral mukozit oluşumundan, sepsis'e kadar gidebilecek ciddi durumlarla sonuçlanır.Oral mukozit, radyoterapi ve sitotoksik kemoterapinin non hematolojik komplikasyonu olarak ortaya çıkar.Hiperkatabolik durumlarda ve mukozitlerde dışarıdan destek tedavi olarak verilen glutamin vücutta serbest halde bulunan en yüksek miktardaki aminoasittir ve en önemli antioksidanlardan biri olan glutatyonun öncüsüdür. Glutatyon insan hücrelerinin en önemli antioksidanlarından birisidir ve serbest radikallerin uyardığı oksidatif hasara karşı koruyucudur. Diyetteki glutamin ve glutamat enterositler için major enerji kaynağıdır. Ancak diyet desteği tükendiğinde bu hücreler dolaşımdaki glutamine ihtiyaç duyarlar. Benzer şekilde aktif bir tümör varlığında da vücut glutamin havuzundan artmış talep bulunmaktadır. Çünkü birçok tümör, glutamini primer enerji kaynağı olarak kullanır ve bu gibi durumlarda organizmada yüksek oranlarda glutamin kullanımı mevcuttur. Çalışmamızda standart doz ve yüksek doz kemoterapi alan Akut lösemi hastalarında oral ve parenteral glutamin desteğinin mukozit gelişimi üzerine olan etkisini karşılaştırmayı amaçladık.Şubat 2010-Ekim 2011 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji kliniğinde kemoterapi alan ve herhangi bir metabolik hastalığı ve solid organ tümörü bulunmayan, 16-71 yaş aralığında 37' si erkek ve 33 'ü kadın olmak üzere toplam 70 akut lösemili hasta çalışmaya alındı. Bu hastalardan 35'ine kemoterapi sonrasında oral glutamin verilirken kalan 35 hastaya ise intravenöz (iv) yoldan glutamin verildi. Her hastanın yaşı, cinsiyeti, hastalığı, aldığı kemoterapi protokolü belirlenerek kaydedildi. Gün aşırı hastaların mukozit yönünden oral muayeneleri yapıldı.Çalışmaya dahil edilen hastaların 65 tanesinde (%92,9) hafif mukozit, 5 tanesinde (%7,1) ağır mukozit geliştiği görüldü. İntravenöz glutamin alan hastalarla oral glutamin alan hastalar karşılaştırıldığında iv glutamin verilen 35 hastanın (%100,0) tamamında hafif mukozit (grade 0,1 ve 2) geliştiği, ağır mukozit gelişen hasta olmadığı (%0) tesbit edildi. Oral glutamin verilen 35 hastanın 30 tanesinde (%85,7) hafif mukozit geliştiği, 5 tanesinde (% 14,3) ağır mukozit (grade 3 ve 4 ) geliştiği görüldü.Sonuç olarak bu çalışma; intravenöz yoldan yapılan glutamin desteğinin oral glutamin tedavisine göre ağır mukozit gelişimini önlemede daha etkin olabileceğini düşündürmektedir.Anahtar Kelimeler: Akut lösemi, kemoterapi, glutamin, oral, parenteral, mukozit