Kronik hastalığı olan bireylere bakım verenlerin bakım yükü ve iyilik halinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUKEN KOL
Danışman: Elanur Yılmaz Karabulutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, kronik hastalığı olan bireylere bakım verenlerin bakım yükü ve iyilik hali, etkileyen faktörler ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı araştırma tipindeki bu çalışmanın evrenini Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hastanesinde kronik hastalık tanısı (Serebrovasküler Hastalıklar, kronik böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği, kanser ve KOAH) almış olan hastalara bakım veren bireyler oluşturmaktadır. Toplam 250 bireyin dahil edildiği bu çalışmada soru formu, bakım verme yükü ölçeği ve bakıcı iyilik ölçeği ile veriler toplanmıştır. Veriler SPSS 24.0 versiyonu ile analiz edildi. P değeri 0.05'ten küçük olması halinde anlamlı kabul edildi. Bulgular: Bu çalışmada yaş ortalaması 36.26±12.10 olan 125'i kadın ve 125'i erkek toplam 250 bakım veren birey yer almaktadır. Çalışmada kadınların (49.08±7.62), okur-yazar olmayanların (50.82±7.44), ev hanımı olanların (49.36±7.75) sigara kullanmayanların (49.22±8.09), genel sağlık durumunu orta düzeyde algılayanların (49.92±7.08), bakım verilen kişinin eşi olanların (51.94±6.47), bakım süresi bir ay olanların (49.39±8.44) ve başka bakım vereni olmayanların (52.48±6.14) daha fazla bakım yüküne sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Kadınların (67.47±9.89), lisansüstü eğitimi olanların (90.00±0.00), bekarların (67.49±10.25), ev hanımı olanların (74.21±8.99), bakım verme işini yorucu olarak değerlendirenlerin (67.47±9.90), sigara (67.75±9.93) ve alkol (81.67±10.59) kullananların, genel sağlık durumunu çok iyi olarak algılayanların (73.83±12.12), sağlık sigortası olanların (66.36±10.08), kalp yetmezliği olan bakım verenlerin (68.50±2.12), bakım süresi altı ay olanların (67.87±8.86), başka bakım vereni olanların (66.97±9.70) temel ihtiyaçlarının daha fazla karşılandığı tespit edilmiştir (p<0.05). Kadınların (72.84±8.87), lisans mezunu olanların (76.10±10.35), memur olanların (77.00±9.57), bakım verme işini yorucu olarak değerlendirenlerin (73.15±9.63), alkol kullananların (85.56±10.49), genel sağlık durumunu çok iyi olarak algılayanların (81.17±16.81), sağlık sigortası olanların (72.43±10.10), bakım verdiği hastanın kızı olanların (74.34±9.46), bakım süresi altı ay olanların (73.79±10.02) ve KOAH hastasına bakım verenin (75.48±11.11) yaşamsal faaliyetlerinin yerine getirilme düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bakım verme yükü ölçeği ile bakıcı iyilik hali temel ihtiyaçlar alt ölçeği arasında negatif yönde korelasyon tespit edilmiştir (p=0,0001; r= -0,233). Sonuç: Kronik hastalığı olan bireylere bakım verenlerin bireysel özelliklerinin bakım yükü, temel ihtiyaçlarının karşılanması ve yaşamsal faaliyetlerinin yerine getirilmesi düzeyini etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca bakım verenlerin bakım verme yükü arttıkça temel ihtiyaçların daha az karşılandığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bakıcı iyilik hali, bakım verme yükü, kronik hastalara bakım verme