Sera koşullarında yetiştirilen turşuluk hıyar (Cucumis sativus L.) bitkisinde farklı malç malzemeleri ve sulama suyu seviyelerinin verime etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Yapılar ve Sulama Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDA YAĞANOĞLU
Danışman: Yasemin Kuşlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, 15 Mayıs ile 25 Ağustos 2018 tarihleri arasında, Erzurum sera koşullarında kornişon cinsi turşuluk hıyar (Cucumis sativus L.) bitkisinin iki farklı hibrit çeşidi (Sertel F1 ve Dinçel F1) seçilerek yapılmıştır. Farklı malç malzemeleri ve farklı sulama seviyelerinin bitki gelişimi ve verimine olan etkileri araştırılmıştır. Bitkiler, şansa bağlı üç tekrarlı deneme deseni kurularak 80cm×50cm yüzey alanına sahip toplam 42 adet saksıda yetiştirilmiştir. Çalışmada altı adet farklı malç kullanılmış, malç malzemeleri olarak iki adet organik (fındık kabuğu ve kurumuş yaprak), iki adet doğal inorganik (pomza ve çakıl) ve iki adet yapay inorganik (ultraviyole katkılı siyah ve şeffaf malç naylonu) malzeme kullanılmıştır. Sulama uygulamaları sera içine yerleştirilmiş olan küçültülmüş buharlaşma kabından okunan buharlaşma değerlerine göre yapılmıştır. Kontrol grubuna kap buharlaşmasının %100'ü, malç grubuna ise % 80'i sulama suyu olarak uygulanmıştır. Sulama suyu saksılardaki bitki köklerine ölçülü kapla saksı yüzeyine eşit dağılacak şekilde verilmiş olup, sulama suyunun drene olmadığı gözlenmiştir. Sulama suyu miktarı kontrol grubu için 312 mm, malç grubu için ise 249 mm olarak saptanmıştır. Sertel F1 ve Dinçel F1 çeşitleri için erkenci verim (turfanda) değerleri sırasıyla 0,54-0,92 t/da ve 0,22-0,87 t/da arasında değişmiştir. En yüksek değer Sertel F1 çeşidinde SK (kontrol)' da, Dincel F1 çeşidinde DK (kontrol)' da bulunmuştur. Sertel F1 ve Dinçel F1 çeşitleri için toplam verim değerleri sırasıyla 3,65-6,80 t/da ve 3,29-5,02 t/da arasında değişmiştir. En yüksek değer Sertel F1 çeşidinde ST4 (fındık kabuğu malçı)'de, Dincel F1 çeşidinde DK (kontrol)'da bulunmuştur. Sulama suyu kullanım randımanı (IWUE) Sertel F1 ve Dinçel F1 çeşitleri için sırasıyla 7,34-13,73 kg/m3 ve 6,55-8,91 kg/m3 arasında belirlenmiştir. Bitki gelişimi ve verim ölçütleri dikkate alındığında, Sertel'de malç malzemelerinin ST3 (yaprak malcı) ve ST4 (fındık kabuğu malçı)'de, Dinçel'de ise DT4 (fındık kabuğu malçı) ve DT2 (çakıl malçı)'de etkileri önemli bulunmuştur. Her iki çeşit için de erkenci verime malç malzemelerinin etkisinin önemsiz (p>0,01), toplam verimde ise önemli (p<0,01) olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma sonuçlarına dayanarak, sera koşullarında turşuluk hıyar yetiştiriciliğinde kolayca bulunabilen malç malzemelerinden özellikle fındık kabuğu, yaprak ve çakıl malç materyallerinin kullanılabileceği, sulama uygulamasında kap buharlaşma değerinin %80'i malç materyali ile birlikte uygulanmasının, bitki kök bölgesinde nemin korunmasında ve sulama suyunun etkin kullanımında önemli olduğu sonucuna varılmıştır.