Hemodiyaliz hastalarının geleneksel ve tamamlayıcı tedavi yöntemleri hakkındaki bilgi, tutumları ve uygulamaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EREN KILIÇ
Danışman: Mehtap Kavurmacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Bu araştırma hemodiyaliz hastalarının geleneksel ve tamamlayıcı tedavi yöntemleri hakkındaki bilgi, tutumları ve uygulamalarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erzurum Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi ve Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin hemodiyaliz ünitelerinde Nisan 2019-2020 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma ilgili hastanelerin hemodiyaliz ünitelerinde kayıtlı olan ve örnekleme alınma kriterlerine uyan 120 hasta ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında, literatür bilgilerine dayanılarak araştırmacı tarafından hastaların sosyo-demografik özelliklerini ve GETAT yöntemlerine ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemeye yönelik olarak hazırlanan Anket Formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, bilgisayar ortamında SPSS 21 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı testler, t testi, Kruskal Wallis testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 52.27±13.36, hastalık süre ortalaması 6.34±4.96, HD süre ortalaması 5.34±4.97 yıl olarak saptanmıştır. Hastaların %55'i erkek, %65 i evli , %35 i okuryazardır. Hastaların %64.2'nin gelir düzeyi ortadır ve %80'i emeklidir. Hastaların, %70.8'i GETAT yöntemleri hakkında bilgi sahibidir ve %60.8'i bu bilgileri aile/akrabadan almıştır. Hastaların kullandıkları GETAT yöntemleri arasında ilk sırada %80 oranıyla fitoterapi yer almaktadır ve en sık kullandıkları fitoterapi ürünlerinin sarımsak (%57.5), maydanoz (%56.7) ve ıhlamur (%50) dur. Hastalar GETAT yöntemlerini genellikle kendilerini iyi hissettirdiği, ödemlerine iyi geldiği, yorgunluğu giderdiği, bağışıklık sistemini güçlendirdiği ve ucuz olduğu için kullanmaktadır. Hastaların %20.8'inin hemodiyaliz hastalarının GETAT yöntemlerini kesinlikle kullanmaması gerektiğini, %61.7'sinin hastaların GETAT yöntemlerini doktora danışarak kullanabileceğini ve %45'inin kullanılan GETAT yöntemlerinin daha çok bilimsel kanıta ihtiyacı olduğunu düşünmektedir. Sonuç: Araştırma sonucunda hastaların; büyük bir çoğunluğunun GETAT yöntemleri hakkında bilgisinin olduğu ve bu bilgileri genellikle aile/akraba, internet/gazete ve sağlık çalışanından aldığı, en fazla fitoterapi yöntemini kullandığı ve genel olarak hastaların GETAT yöntemlerine yönelik olumlu tutuma sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler:Geleneksel ve Tamamlayıcı Tedavi (GETAT), Hemodiyaliz, Hemşire