Dioksinlerin toksik etkilerinin Drosophila kanat benek testi ve biyokimyasal yöntemlerle belirlenmesi ve bu etkilerin farklı antioksidanlar ile giderilmesi üzerine araştırmalar
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ALTUN ÇOLAK
Danışman: Handan Uysal
Özet:Bu çalışmada, farklı dozlarda kronik dioksin uygulamalarının D. melanogaster?in transheterozigot larvaları üzerinde olası toksik/genotoksik etkileri ve bu etkilerin giderilebilmesi için Koenzim Q10 ve Resveratrol?ün koruyucu rolü araştırılmıştır. Üç aşamalı olarak planlanan bu çalışmada, öncelikle poliklorlu dibenzo-p-dioksinlerden 2,3,7,8-TCDD, 1,2,3,7,8-PeCDD, 1,2,3,7,8,9-HXCDD ve 1,2,3,4,6,7,8,9-OCDD?nin transheterozigot larvalarda yaşama yüzdesi (larval mortalite) üzerine etkisine bakılmıştır. Daha sonra farklı konsantrasyonlarda (1x10-7,2,5x10-7 , 5x10-7 ve 10x10-7 µg/mL) dioksin içeren besiyerlerinde yaşayabilen ergin bireylere ait kanatlar kullanılarak, Drosophila kanat benek testi ile genotoksik aktivite incelenmiştir. Son olarak dioksinlerin genotoksik/toksik etkilerinin antioksidanlar ile giderilmesine çalışılmıştır. Bu amaçla, dioksin uygulama gruplarında oksidan sistemlerine, dioksin+antioksidan uygulama gruplarında ise antioksidan sistemlerine ait biyokimyasal testler ve ölçümler yapılmıştır. Dioksin uygulama gruplarında konsantrasyon arttıkça, larvalara ait yaşama yüzdelerinin kontrol grubuna göre önemli ölçüde azaldığı gözlenmiştir (p<0,05). Dioksinlerin genotoksik etkilerinin belirlenmesi için, somatik mutasyon ve rekombinasyon testi ilk kez bu çalışmada kullanılmıştır. Tüm dioksin uygulama gruplarında, artan konsantrasyona bağlı olarak hem normal hem de serrat kanatlı bireylerin tüm klon sayılarında/frekanslarında artış gözlenmesine rağmen bu durum istatistiksel açıdan önemsiz (i) ve negatif fark (-) olarak değerlendirilmiş ve dioksin gruplarının hiçbirinde mutajenik etkinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmanın son kısmında, D. melanogaster?de dioksinlerin toksik etkilerinin giderilebilmesi için, ergin bireylerde total enzim aktiviteleri incelenmiştir. Dioksin uygulama gruplarında çok yüksek olan total oksidan aktivite değerinin dioksin+antioksidan uygulama gruplarında düştüğü; çok düşük olan total antioksidan kapasite değerinin ise yükseldiği belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, Koenzim Q10 ve Resvaratrol?ün dioksinlerin neden olduğu oksidatif hasarı ve lipid peroksidasyonunu azalttığı, antioksidan aktiviteyi destekler mahiyette artırdığı ortaya konulmuştur.Anahtar Kelimeler: Drosophila melanogaster, Dioksin, Larval mortalite, Oksidatif stres,SMART, KoenzimQ10, Resveratrol