Mobil artırılmış gerçeklik uygulamalarının sosyal bilgiler öğretmen adaylarının coğrafya derslerindeki akademik başarıları ile bilişsel yüklerine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM EMRAH ÖZGÜRBÜZ

Danışman: Mete Alım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, mobil artırılmış gerçeklik (MAG) uygulamalarının, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının; coğrafya derslerindeki akademik başarıları ile bilişsel yüklerine etkisini belirlemek ve MAG uygulamalarının coğrafya derslerinde kullanımına yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Yöntem: Bu araştırmada, karma araştırma desenlerinden biri olan gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 güz yarıyılında, Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programının 2. sınıfında öğrenim gören toplam 74 (DG=39, KG=35) öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmen adaylarının akademik başarılarını belirlemek için Türkiye'de Yer Şekilleri Akademik Başarı Testi (TYABT), bilişsel yüklerini belirlemek için Bilişsel Yük Ölçeği (BYÖ), MAG uygulamalarının coğrafya derslerinde kullanımına yönelik görüşlerini belirlemek için ise MAG (Mobil Artırılmış Gerçeklik) Uygulamaları Görüş Anketi (MUGA) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırma sürecinde TYABT'den elde edilen verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi ve bağımlı örneklemler t-testi, BYÖ'den elde edilen verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının akademik başarıları ile bilişsel yükleri arasındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla korelasyon analizi, MUGA verilerinin analizinde betimsel istatistikler ve yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre akademik başarı açısından deney grubu ve kontrol grubu ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı, son test puanlarında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte deney grubunun bilişsel yük düzeyinin kontrol grubunun bilişsel yük düzeyinden oldukça düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Deney grubu ve kontrol grubunun akademik başarıları ile bilişsel yükleri arasında ortaya çıkan negatif yönlü ilişkinin anlamlı düzeyde olmadığı belirlenirken sosyal bilgiler öğretmen adaylarının MAG uygulamalarının coğrafya derslerinde kullanımı ile ilgili olumlu görüşlere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuçlar: Araştırma sonucunda MAG uygulamalarının sosyal bilgiler öğretmen adaylarının coğrafya dersindeki akademik başarısını artırdığı ve bilişsel yüklerini düşük seviyede tutmada etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların coğrafya derslerinde MAG kullanımına yönelik görüşlerinin olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Artırılmış gerçeklik, coğrafya öğretimi, öğretim teknolojisi, çoklu ortamla öğrenme, mobil öğrenme, bilişsel yük