IN VITRO FERTİLİZASYON (IVF) UYGULANAN İNFERTİL KADINLARDA AKUPUNKTUR TEDAVİSİNİN GEBELİK BAŞARISINI ARTIRMADAKİ ETKİNLİĞİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Pınar Gürsoy Güven
Danışman: Yasemin Çayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İnfertilite üreme yaş grubundaki çiftlerin %10-15'ini etkiler. Tüm infertil olguların %15'i ise açıklanamayan infertilitedir. Son yıllarda yardımcı üreme tekniklerinin (YÜT) ve In Vitro Fertilizasyonun (IVF) gelişmesi infertilite tedavisine önemli katkılar sağlamıştır, ancak gebelik oranları halen istenilen düzeylere ulaşamamıştır. Bu durum infertil hastaların IVF'de başarıyı artırmak için geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemlerine yönelimine sebep olmuştur. Akupunktur bu yöntemlerden en çok kullanılanıdır ve son yıllarda yapılan çalışmalarla başarıyı artırdığı yönünde kanıtlar olduğu kadar çelişkili sonuçlar da bildiriliştir. Ayrıca akupunkturun infertilitede etki mekanizması tam olarak açıklanamamıştır. Çalışmamızda açıklanamayan infertilite nedeniyle IVF uygulanan hastalarda embriyo transferi (ET) öncesi ve sonrasında uygulanacak olan akupunktur tedavisinin gebelik başarısı üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem:Çalışmamız Aralık 2017-Mayıs 2018 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi İnfertilite Polikliniği'ne başvuran, 23-45 yaş arasında olan açıklanamayan infertilite tanısı nedeniyle IVF yöntemi uygulanan kadınlarla yapılmıştır. Alfa yanılma payı %5 etki genişliği %10 olacak şekilde %80 çalışma gücü için müdahale ve kontrol grupları için her bir grupta 30 kişilik örneklem hesaplanmış ve grupların dağılımında basit randomizasyon yöntemi uygulanmıştır. Akupunktur grubuna ilk seans ET'den bir hafta önce, ikinci seans ET'den 30 dakika önce, üçüncü seans ise ET bittikten 30 dakika sonra olmak üzere üç seans manuel akupunktur uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise rutin bakım dışında herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. ET'den 12 gün sonra tüm hastalara kanda beta HCG düzeyi bakılarak gebe kalıp kalmadıkları değerlendirilmiştir. Ayrıca her iki grubunkaygı düzeyini ölçmek amacıyla ET öncesinde ve sonrasında STAI-1 durumluk kaygı ölçeği uygulanmıştır. Akupunktur grubunda ise ayrıca akupunktur seansından hemen sonra da STAI-1 durumluk kaygı ölçeği uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 20.0.0 paket programına aktarılarak analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, ortalama ± standart sapma ve n(%) olarak verilmiştir. Verilerin analizinde Student-t, paired sample t test, Ki-kare, Pearson Korelasyon testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Akupunktur grubunda ET öncesi ölçülen STAI-1 skoru ortalaması 57,3±9,8 iken; akupunktur uyguladıktan hemen sonra 36,1±6,3 idi (p=0,000). Akupunktur grubunda STAI-1 skoru ortalamalarındaki düşüş kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti (p=0,000). Tüm katılımcıların Beta HCG sonuçları ve ET öncesi STAI-1 skorları değerlendirildiğinde ise Beta HCG pozitif olanların ET öncesi STAI-1 skor ortalamalarının Beta HCG negatif olanlara göre anlamlı düzeyde düşük olduğu görüldü (p=0,011). Sonuç:Bu çalışmada ET öncesi ve sonrasında üç seans uygulanan akupunktur tedavisinin açıklanamayan infertilitesi olan kadınlarda gebelik oranlarını anlamlı derecede artırdığı görüldü. Ayrıca akupunkturun ET öncesi stres düzeylerini de belirgin olarak düşürdüğü saptandı. Stres düzeyi düşük olanların gebelik oranlarının da daha yüksek olduğu izlendi. İnfertilite tedavisinde tamamlayıcı bir tedavi yöntemi olan akupunktur tedavisi diğer tedavilere göre hiçbir yan etkisinin olmaması ve maliyet gibi konularda avantajlı olmasının yanında fertiliteyi olumsuz etkileyen stres üzerine azaltıcı etkisiyle de ek faydalar sağlamaktadır. Farklı disipliner alanlarda akupunturun infertiliteye etki mekanizmalarını açıklayacak çalışmalarla ve daha geniş kapsam ve boyutlu çalışmalarla akupunktur tedavisinin infertilitedeki rolü, etkinliği ve endikasyonları ile infertilitede akupunktur uygulama protokolleri geliştirilebilir. Anahtar kelimerler: akupunktur, infertilite, in vitro fertilizasyon, STAI-1 ölçeği, anksiyete