Killerin bazı mühendislik özellikleri üzerinde e-atıkların etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE GÜNDÜZ
Danışman: Ahmet Şahin Zaimoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çevre için zarar oluşturan, kullanılmış ve istenmeyen her türlü madde atık olarak tanımlanmaktadır. Artan nüfus, gelişen teknoloji vb. nedenlere bağlı olarak oluşan atıklar hem insan sağlığına hem de çevreye olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Kırılmış, hasar görmüş, demode olmuş veya kullanım ömrünü tamamlamış elektronik atıklar (e-atık), katı atık türü olup, ağır metaller ile organik kirleticilerin bilinen en büyük kaynaklarından birisidir. Dünyada her yıl yaklaşık 40 milyon ton e-atık ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. Bu kadar büyük miktarda e-atık için depolama alanlarının oluşturulması arazi kullanımını azalttığı gibi ekonomik açıdan da ülke ekonomisine olumsuz etki oluşturmaktadır. Atıkların geoteknik mühendisliğinde kullanımıyla ilgili literatürde çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen e-atıklarla ilgili geoteknik alanında yapılmış çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu nedenle çalışmada, e-atıkların geoteknik mühendisliğinde kullanılabilirliği amaçlanmıştır. Bu amaçla ince daneli zeminlerin (CH) kıvam limitleri, serbest basınç ve donma çözülme davranışı üzerinde e-atıkların etkisi incelenmiştir. E-atık olarak bilgisayar ana kartları üzerindeki parçalar uzaklaştırılarak kullanılmıştır. E-atık değirmen tipi öğütücüde yeteri kadar küçüklükteki dane boyutuna gelinceye kadar öğütülmüştür. Öğütülen e-atık CH kiline farklı oranlarda (kuru ağırlıkça %0,1, %0,3, %0,5, %1 ve %1,5) ilave edilerek elde edilen numunelerde kıvam limitleri, serbest basınç ve donma çözülme deneyleri yapılmıştır. Donma-çözülme deneyleri 3, 5 ve 10 gibi farklı çevrimlerde tekrarlanmıştır. Yapılan laboratuvar deneyleri sonucunda e-atığın CH kilinin likit limit (wL) ve plastik limit (wP) değerlerini artırdığı, serbest basınç dayanımını olumlu yönde etkilediği ve donma-çözülme çevrim sayısının artması ile serbest basınç dayanımının azaldığı belirlenmiştir.