Atatürk Üniversitesi Botanik Bahçesinde tıbbi aromatik bahçe peyzaj tasarım önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DİLEK GÖKKAYA
Danışman: Işık Sezen
Özet:Amaç: ; Erzurum kenti ve çevresinde doğal olarak yetişen veya iklime uygun olarak kültürü yapılabilen tıbbi ve aromatik yönden kullanılan bitkiler arasından meyve, çiçek, kaligrafik özellik, mevsimsel renk değişimi bakımından etkili olan aynı zamanda süs bitkisi olarak kullanılabilecek bitkiler belirlenip peyzaj tasarım tekniklerine bağlı kalarak Atatürk Üniversitesi Botanik Bahçesi'nde belirlenmiş olan 750 m²'lik alan için tıbbi ve aromatik bahçe peyzaj tasarım önerisinde bulunmaktır. Ayrıca, kentin yeşil alan miktarını artıran, ekolojik faydaları olan bir bahçe tasarım önerisi olacaktır. Yöntem: Araştırmanın yöntemini veri toplama, analiz ve sentez aşamaları oluşturmaktadır. Etüt aşamasında; Atatürk Üniversitesi Botanik bahçesi içinde belirlenmiş olan 750 m²'lik bir alan konum, eğim, bakı, rüzgar yönü, gürültü, görüntü kirliliği, manzara değeri gibi faktörler açısından incelenmiştir. Fotoğraf çekimleri yapılmıştır. Veri toplama aşamasında; botanik bahçesine ait bilgilere, dökümanlara, tıbbi ve aromatik bahçeler ve kullanılan bitkiler hakkında ulusal ve uluslar arası literatüre, Türkiye ve dünya örneklerine ulaşılmıştır. Etüt çalışmaları ve elde edilen tüm verilerin analizi sonucunda sentez ürün olarak peyzaj tasarım önerileri oluşturulmuştur. Bulgular: Araştırma bulgularını Erzurum koşullarında tıbbi ve aromatik bitkilerin botanik, tıbbi aromatik özellikleri ve peyzaj mimarlığındaki kullanım alanlarına ait elde edilen bilgiler, Atatürk Üniversitesi Botanik Bahçesi içinde yer alan 750 m²'lik bir alan için önerilen sörvey, leke ve fonksiyon diyagramı, avan, kesin, plantasyon, ölçülendirme, sulama, kesit, detay, perspektif tasarımları oluşturmaktadır. Sonuç: Tıbbi ve aromatik bitkilerin kullanımı sağlık için tıp ve eczacılık meslek disiplinlerinde önemli olduğu kadar görsel, işlevsel ve estetik olarak tasarım ve planlama projelerindeki kullanım amacıyla peyzaj mimarlığı meslek disiplininde de önem sağlayabilmektedir. Ancak peyzaj mimarlığındaki önemi son zamanlarda gündeme gelmektedir. Geleceğe yönelik sürdürülebilir peyzaj kavramında doğal zenginliklerimizin sürekliliği, gen kaynaklarımızın korunması, için tıbbi ve aromatik bitkilerin bitkisel tasarımda yer verilmesinin önemi vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tıbbi aromatik bahçeler, tıbbi bitkiler, peyzaj tasarımı, Atatürk Üniversitesi Botanik Bahçesi, Erzurum