Ortaöğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel akıl yürütme becerilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zeynep Çiftci
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Levent AKGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel akıl yürütme becerilerini incelemektir. Araştırma sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden, ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Bu teknikle belirlenen ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 10 ortaöğretim matematik öğretmeni adayı araştırmanın katılımcılarını oluşturmaktadır.Veri toplama aracının geçerlik ve güvenirliğini sağlamak için 2013-2014 güz yarıyılında 3 ortaöğretim matematik öğretmeni adayı ile pilot çalışma yapılmıştır. Pilot çalışma verileri ve literatür incelemeleri neticesinde asıl uygulamada kullanılacak, altı problemden oluşan veri toplama aracı oluşturulmuştur. Araştırmanın uygulamaları 2013-2014 bahar yarıyılında yapılmıştır. Bu uygulamalarda her bir öğrenci ile 3 adet olmak üzere toplamda 30 adet klinik mülakat gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi sürecinde ilgili literatürde yer alan ve matematiksel akıl yürütme süreçlerinin analizi için kullanılan yöntem temel alınmış ve elde edilen verilerin analizinde nitel betimsel analiz kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular, ortaöğretim matematik öğretmeni adaylarının karşılaştıkları problem durumları karşısında, yüzeysel düşünme yapıları sergileyerek benzetmeye dayalı matematiksel akıl yürütme türlerini öncelikli olarak tercih ettiklerini göstermiştir. Ezber ve algoritmaya dayalı olan bu matematiksel akıl yürütme türlerine yönelik yapılan tercihler neticesinde, öğretmen adaylarının konu ile alakalı kavramsal alt yapılarını ve düşünme güçlerini bütüncül kullanamadıkları sonucuna varılmıştır. Aynı problem durumlarında yaratıcılığa dayalı matematiksel akıl yürütme türünü tercih eden öğretmen adaylarının ise matematiksel kavramlara daha hâkim oldukları dikkat çekmektedir. Matematiksel akıl yürütmeyi etkili kullanabilecek öğretmenlerin yetiştirilebilmesi için, lisans eğitimindeki öğrencilerin mevcut akıl yürütme durumlarını geliştirmeye yönelik ortamların oluşturulması önerilmektedir.