Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARİF BARAN
Danışman: Hasan Seçen
Özet:ÖZET Doktora Tezi HALOKONDURİTOLLER ve gala-KUERSİTOLÜN YENİ YÖNTEMLERLE SENTEZİ Arif BARAN Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Hasan SEÇEN Konduritol-A kuruluşuna sahip olan yeni bir bromokonduritol ve klorokonduritol hazırlanması için yöntem tanımlandı. Furan ve vinilen karbonatın Diels-Alder reaksiyonlarından hazırlanan endo- ve efeo-katılma ürünleri, hidrolizlerini (K2C03/MeOH) takiben asetilleme (Ac20/piridin) suretiyle diasetat türevlerine dönüştürüldü. eradb-Diasetatın CH2C12 içinde -78 °C'de bor trihalojenür (BBr3 veya BC13) yardımıyla halka açılmasından (la,2a,3P,6P)-6-halojeno-4- siklohekzen-l,2,3-triol 1,2-diasetatlar, bunların da asetillenmesi (AcCl) ile triasetatlar elde edildi. Triasetatların trans-esterleştirilmesi (MeOH/HCl), (loc,2a,3P,6P)-6-halojeno-4- siklohekzen-l,2,3-triolleri (X=Br veya Cl) verdi. endo-Diasetatın CH2C12 içinde BF3 yardımıyla halka açılması bir halojen değişimi suretiyle (la,2a,3P,6P)-6-kloro-4-siklohekzen-l,2,3-triol 1,2-diasetatı verdi. cis-l,2-İzopropilidendioksisiklohekza-3,5-dien bir molar eşdeğer m-CPBA ile yükseltgenmek suretiyle transoit bir epoksit oluşturur. Bu epoksitin trimetilsilil halojenürlerle muamelesi ve oluşan ürünlerin asetillenmesi (AcCl), (la,2a,3p,6p)-6- halojeno-4-siklohekzen-l,2,3-triol triasetatları (X=Br, Cl) verdi. Benzer bir şekilde epoksitin CH2C12 içinde asetil halojenürlerle (X=Br, Cl) reaksiyonu yüksek verimle direk olarak aynı triasetatları oluşturdu. gala-Kuersitol, 1,4-siklohekzadienden başlanarak yedi kademe reaksiyon ve toplam %68 verimle sentezlendi. 1,4-Siklohekzadienden üç adımda sentezlenen 5,6-dibromo-2,2- dimetilhekzahidro-l,3-benzodiokzolün sodyum metoksitle reaksiyonu (3aoc,5a,7aa)-5-metoksi- 2,2-dimetil-3a,4,5,7a-tetrahidro-l,3-benzodiokzolü verdi. Benzodiokzolün cis-hidroksilasyonu ve daha sonra AcCl ile asetillenmesi ile 5-O-metil-gala-kuersitol, bunun da %47 HBr ile hidrolizi ile gala-kuersitol elde edildi. 2003, 90 sayfa Anahtar kelimeler; halokonduritol, furan, vinilen karbonat, cis-1,2-benzendiol ketal, halka açılması.