Kalp yetmezliği olan hastaların hastane kaynaklı uykusuzluğa ilişkin görüşlerinin incelenmesi: karma yöntem araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET EMİN ATAY
Danışman: Bahar Çiftçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, kalp yetmezliği olan hastaların hastane kaynaklı uykusuzlukla ilgili deneyimlerini ve bu durumu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Materyal ve Metot: Araştırma, karma araştırma yöntemi kullanılarak yürütüldü. Araştırmanın evrenini, Temmuz 2024 -Aralık 2024 tarihleri arasında Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği'nde yatarak tedavi alan kalp yetmezliği tanılı hastalar; örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan ve gönüllü katılım sağlayan 156 hasta oluşturdu. Nicel veriler, "Hastane Kaynaklı Uykusuzluk Ölçeği" ve "Tanıtıcı Bilgi Formu" ile 156 katılımcıdan toplandı. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla, veri doygunluğuna ulaşılan 21 katılımcıdan elde edildi. Nicel veriler SPSS 23 programında analiz edilirken, nitel veriler MAXQDA 2020 programı ile içerik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Araştırmada, kalp yetmezliği olan hastaların "Hastane Kaynaklı Uykusuzluk Ölçeği"nden aldıkları toplam puan ortalamasının 3.79±0.50 olduğu saptandı. Ölçeğin alt boyutlarından fiziksel çevre faktörleri için 3.98±0.56, psikolojik faktörler için 3.78±0.67, güvenlik faktörleri için 3.53±0.81, sosyo-ekonomik faktörler için 3.32±0.72 ve beslenme faktörleri için 3.47±0.69 ortalama puanlar elde edildi. Nitel bulgularda, uykusuzluk nedenlerinin gürültü, ışık, odadaki diğer hastalar ve hastalık kaygısı gibi fiziksel ve psikolojik faktörlerden kaynaklandığı belirlendi. Araştırmada 39 kodun 2 ana tema ve 6 alt tema altında toplandığını ortaya koydu. Nitel bulgularda, uykusuzluk nedenlerinin gürültü, ışık, odadaki diğer hastalar ve hastalık kaygısı gibi fiziksel ve psikolojik faktörlerden kaynaklandığı belirlendi. Uykusuzluğun, hastalarda yorgunluk, halsizlik, iyileşmede gecikme, sinirlilik ve huzursuzluk gibi etkiler yarattığı görüldü. Hastaların, uyku sorunlarını gidermek için baş yükseltme, odayı havalandırma ve dua etme gibi bireysel yöntemler denediği saptandı. Sonuç: Araştırmada, kalp yetmezliği olan hastaların hastane kaynaklı uykusuzluk yaşadığı ve bu durumun fiziksel çevre, psikolojik, sosyo-ekonomik ve beslenme gibi çok boyutlu faktörlerden etkilendiği belirlendi. Nitel ve nicel bulguların birbirini desteklediği bu araştırma, hastane ortamında uyku hijyenini artırmaya yönelik bireyselleştirilmiş hemşirelik girişimlerinin geliştirilmesini önermektedir. Anahtar Kelimeler: Hastane kaynaklı uykusuzluk, hemşirelik müdahaleleri, kalp yetmezliği, karma yöntem, uyku hijyeni