Acil Servise Başvuran Yüksek Doz İlaç Alımına Bağlı İntihar Vakalarında MMP-9 Enziminin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİRDEVS ELVEREN
Danışman: Sultan Tuna Akgöl Gür
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: MMP-9 enzim düzeyinin ilaç alımına bağlı intihar eden hastalarda intiharla ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Yüksek doz ilaç alımına bağlı intihar girişimiyle başvuran 45 hasta ve herhangi bir nörolojik ya da psikolojik rahatsızlığı olmayan sağlıklı 45 gönüllü katılımcı ile yapıldı. Tüm hastalardan gönüllü olur formu alınarak MMP-9 düzeylerinin ölçülmesi için kan örnekleri alındı. Kan örnekleri 10 dk santrifüj edildi. Analiz günü tüm numuneler uygun şartlar ve süreler sağlanarak ELISA yöntemi ile analiz edildi. Bulgular: Tüm hastalar içerisinde bekar veya öğrenci olmak intihar eğilimini anlamlı olarak artırdı (Sırasıyla p=0.002, p=0.001). İntihar nedenleri içerisinde ilk başta ruhsal hastalıkların (%40.0) olduğu tespit edildi. Antidepresanlar (%55.6), analjezikler (%20.0) ve antidiyabetik ilaçlar (%8.9) ise intihar için sık kullanılan farmakolojik ajanlardı. MMP-9 düzeylerinin intihar eden hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksekti (Sırasıyla 83.74 (±7.14) ng/mL, 54.97 (±12.27) ng/mL, p=0.001). Sosyodemografik özelliklerle birlikte bekar hastaların (76.4 (37.2-214.5) ng/mL) MMP -9 düzeyleri evli (64.1 (23.5-226.7) ng/mL) veya boşanmış (62.6 (62.6-62.6) ng/mL) hastalarınkinden anlamlı daha yüksekti (p=0.008). Nöropsikiyatrik hastalığı bulunanlarda (63.1 (23.5-194.1) ng/mL, p=0.014), son 6 ayda psikiyatriye başvuranlarda (65.1 (23.5-226.7) ng/mL, p=0.046), ailesinde psikiyatrik hastalık öyküsü bulunanlarda (65.1 (53.8-214.5) ng/mL, p=0.035) ve kendinde daha önce intihar girişimi bulunanlarda (63.1 (32.4-214.5) ng/mL, p=0.034) MMP-9 düzeylerindeki anlamlı daha düşüktü. Sonuç: Çalışmamızda MMP-9 enziminin yüksek doz ilaç alımına bağlı intihar eden hastalarda daha yüksek olduğu ve MMP-9 enzim düzeyinin intihar vakalarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: ELISA, İntihar, MMP-9, Sosyodemografik,