BİR SİYASAL İLETİŞİM ARACI OLARAK KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN: TÜRKİYE’DE HÜKÜMETLER DÖNEMİ (1960-1980)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Esra Taşdelen

Danışman: Erdal Aydoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanların farklı algıları, karikatürlerin çok katmanlı anlamlarını keşfetmeyi sağlamaktadır. Karikatürlerde, güldürmenin ötesine geçerek derin düşüncelerle toplumsal ve bireysel farkındalığı artırma kapasitesi bulunmaktadır. Çalışma, karikatürlerin 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi ile 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi arasındaki dönemde yaşanan gelişmelere yönelik eleştirilerini ve toplumsal olaylara dair yorumlarını nasıl sunduğunu değerlendirerek, bu görsel ifade biçiminin toplumsal hafızadaki yerini araştırmaktadır. Çalışmanın özgünlüğü, karikatürlerin siyasal iletişimde ve toplumsal eleştiride nasıl bir anlatım aracı olarak kullanıldığını detaylı bir şekilde irdelemesinde yatmaktadır.

Araştırmada, göstergebilimsel analiz ve karma yöntemler kullanılarak karikatürlerdeki semboller, metaforlar ve dilsel stratejiler incelenmiştir. Özellikle, iki darbe arasında yaşanan gelişmeler kapsamında koalisyon hükümetlerinin politikaları, ekonomik krizler, toplumsal hareketler ve kültürel değişimlerin karikatürlerde nasıl temsil edildiği detaylı olarak ele alınmıştır. Bu analizler, karikatürlerin dönemin siyasal ve toplumsal dinamiklerini yansıtırken, aynı zamanda olaylara eleştirel bir perspektif kattığını ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak araştırma, karikatürlerin sadece mizahi bir unsur değil, aynı zamanda güçlü bir eleştirel araç olarak işlev gördüğünü vurgulamaktadır. Karikatürler, iki darbe arasında yaşanan siyasal ve toplumsal meseleleri geniş kitlelere yönelik derinlemesine ve düşündürücü yorumlarla ele alarak, toplumsal hafızanın şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, karikatürlerin dönemin olaylarını nasıl yorumladığını ve bu yorumların toplum üzerindeki etkilerini anlamamıza katkı sağlamakta ve literatüre değerli katkılar sunmaktadır.