Deneysel Diyabet Oluşturulmuş Ratlarda Metformin HCL Etkisinin Histopatolojik ve İmmunohistokimyasal Olarak Araştırılması.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Patoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Behzad MOKHTARE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yavuz Selim SAĞLAM
Eş Danışman: Meltem ÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Tip 2 diyabet oluşturulmuş sıçanlarda metformin HCl ve metformin HCl-yüklü boncukların karaciğer ve pankreas üzerindeki erken dönem histopatolojik ve immunohistokimyasal etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot:Kontrol, streptozotozin (STZ)–nikotinamid (NA), STZ-NA+oral metformin HCl(OM), boş boncuk, metformin HCI+AL-CS ve metformin HCI+AL olmak üzere toplam 6 grup oluşturulmuştur (toplam 43 sıçan kullanılmıştır). Kontrol grubu dışındaki sıçanlara STZ'nin taze hazırlanmış çözeltisi (40 mg/kg dozda) uygulanmış, 15 dk sonra ise NA'nın % 0.9'luk NaCl içerisindeki çözeltisi (120 mg/kg doz) i.p olarak tek doz halinde uygulanmıştır. Uygulamanın 7. gününde kan glukoz düzeyi >126 mg/dl olanlar diyabetik olarak kabul edilip ilaç uygulaması yapılmıştır ve uygulamadan 72 saat sonrasıçanlar sevofluran anestezisi altında uyutulmuştur. Alınan pankreas ve karaciğer örneklerinden hazırlanan preparatlar histopatolojik ve immunohistokimyasal olarak incelenmiştir. Bulgular: Histopatolojik olarak, pankreasın langerhans adacıklarındaki atrofik görünümün STZ-NA , STZ-NA+OM ve boş boncuk gruplarında şiddetli olduğu, metformin HCI+AL-CS ve metformin HCI+AL gruplarında ise bu atrofik görünümün azaldığı belirlenmiştir. İmmunohistokimyasal olarak ise, langerhans adacıklarının çapının ve insülin immunpozitif β hücre sayılarının STZ-NA, STZ-NA+OM ile boş boncuk gruplarındaki sıçanlarda oldukça az düzeyde olduğu saptanmıştır. Fakat, metformin HCl+AL-CS ve metformin HCl+AL gruplarında langerhans adacıklarının çapı ile insülin immunpozitif β hücrelerin sayısının arttığı tespit edilmiştir. Karaciğerin histopatolojik incelemesinde ise tüm deneme gruplarında benzer düzeyde hidropik dejenerasyon ve periasiner nekroz görülmüştür. Sonuç: Oluşturulan diyabet modelinin pankreas ve karaciğerde fizyolojik fonksiyonları etkileyecek oranda patolojik değişikliklere ve parankim hücrelerinde sayısal azalmaya sebep olduğu, fakat metformin HCl yüklü ilaç taşıyıcı sistemlerin kullanımının özellikle pankreasın langerhans adacıkları üzerindeki diyabetik etkiyi azaltmada faydalı olabileceği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Diyabet, histopatoloji, immunohistokimya, karaciğer, pankreas.