Tarih öğretiminde sözlü tarihin yeri ve kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA KANDEMİR
Danışman: Betül Aslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, tarih öğretiminde sözlü tarihin yeri ve kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Temel nitel araştırma yaklaşımı ile yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan A ilindeki devlet okullarında görev yapan 10 Tarih öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden birisi olan, araştırmaya hız ve pratiklik kazandıran "kolay örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak görüşmenin akışına bağlı değişik alt sorularla hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiş, görüşülen bireylerin görüşleri doğrudan alıntılarla verilmiş, elde edilen bulgular düzenlenerek yorumlanmıştır. Verilerin sunumunda tablolar hazırlanarak görüşler, frekansları ile birlikte verilmiştir. Verilerin sunumunda öğretmen görüşlerinden aynen alıntılar yapılmıştır. Alıntılarda öğretmenlerin gerçek isimleri yerine rumuzlar kullanılmıştır. Görüşme sırasında öğretmenlere; sözlü tarih hakkındaki görüşleri, sözlü tarihin tarih öğretimindeki yerine yönelik görüşleri, tarih öğretiminde sözlü tarihi kullanıp kullanmama durumları ve sebeplerine yönelik görüşleri, sözlü tarih etkinlikleri ile işlenen derslerin diğer yöntemlerden farkına yönelik görüşleri, sözlü tarih kullanımında öğretmenlerin dikkat etmesi gereken hususlar ve yeterliklere yönelik görüşleri, sözlü tarih çalışmalarının öğrencilerin tarih dersine yönelik tutumlarına etkisi konusundaki görüşleri, tarih öğretiminde sözlü tarih kullanımının üstünlük ve sınırlılıkları ile ilgili sorular yöneltilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, tarih öğretmenlerinin sözlü tarih hakkında mevcut bilgiye sahip oldukları, tarih öğretiminde sözlü tarih çalışmalarına yer verilmesinin faydalı olacağı, tüm öğretmenlerin derslerinde sözlü tarih çalışmalarına yer verdikleri ve bu çalışmalara uygulamada yer verilmesinin tarih öğretimi açısından olumlu sonuçlar doğurabileceği, öğretimde sözlü tarih çalışmalarına yer verilmesinin diğer yöntemlere göre faydalı olacağı, sözlü tarih kullanımında öğretmen yaklaşımlarının da önemli olduğu, sözlü tarih çalışmalarının öğrencilerin tarih dersine yönelik tutumlarını olumlu yönden etkileyeceği, sözlü tarih kullanımının tarih öğretimine katkılarının olduğu ve tarih öğretiminde sözlü tarih kullanımının bazı sınırlılıkları olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonunda, elde edilen bulgular ışığında problemin çözümüne ilişkin bazı öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sözlü tarih, tarih öğretmeni, tarih öğretimi, sözlü tarih kaynakları, temel nitel araştırma.