Ratlarda İzoproterenol Uygulamasıyla Oluşan Beyin Hasarına Karşı Karvakrolün Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL BAĞCI
Danışman: Selçuk Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Bu tez çalışması, sıçanlarda izoproterenol kaynaklı oksidatif stres, nöroinflamasyon, mitokondriyal disfonksiyon ve beyin hasarı göstergelerine karşı güçlü, anti-inflamatuar, antioksidan, ve nöroprotektif aktiviteleri olduğu ileri sürülen karvakrol'ün koruyucu etkilerini araştırmayı amaçlamıştır. Yöntem:Ratlar 5 gruba ayrıldı. Grup 1;Kontrol grubu, Grup 2;İzoproterenol grubu (subkutan uygulama),Grup 3 ;Karvakrol 50 mg/kg grubu (oral uygulama),Grup 4; İzoproterenol + Karvakrol 25 mg/kg (25 mg/kg dozunda oral yoldan karvakrol verildi.Seyreltilmiş izoproterenol 100 mg/kg subkutan uygulama), Grup 5; İzoproterenol + Karvakrol 50 mg/kg (50 mg/kg dozunda oral yoldan karvakrol verildi.Seyreltilmiş izoproterenol 100 mg/kg subkutan uygulama).Uygulama grupları hayvanlarından beyin dokusu ve serum örnekleri alındı..Alınan beyin dokularından biyokimyasal, histopatolojik, Western Blot, Real-Time PCR tekniğiyle karvakrolün nöroprotektif özellikleri değerlendirildi. Bulgular:Karvakrol tedavisinin sağlıklı sıçanlarda bazal oksidatif stres düzeylerini değiştirmediğini, ancak antioksidan enzim aktivitesini artırarak, lipid peroksidasyonunu azaltarak ISO kaynaklı oksidatif hasarı hafiflettiğini, MDA düzeylerinde azalma sağladığını göstermiştir. Nöroinflamasyon açısından, ISO maruziyeti TNF-α, IL-1β, c-Fos, BDNF, Nfl ve GFP gibi proinflamatuar belirteçlerin ekspresyonunu artırarak güçlü bir inflamatuar ve hasar yanıtını göstermiştir.CVC enjeksiyonu ise, bu belirteçlerin ekspresyonunu azalttı. Analiz, tüm gruplarda Abeta40, pTau181 ve tTau'nun ekspresyon düzeylerinde önemli değişiklik olmadığını göstermiştir.CVC ile tedavi edilen gruplarda NSE, s100B, CALP1 ve CALM1 gibi mitokondriyal hasar belirteçlerinin mRNA ekspresyonunun azalması, CVC'nin mitokondriyal disfonksiyonu hafiflettiğini göstermiştir.CVC, IL-1β ekspresyonunu etkiledi ve nöroinflamatuar göstergeleri azalttı, ancak beta-amiloid birikimini değiştirmedi. Sonuç: Bulgular, karvakrolün oksidatif stresi, inflamasyonu ve mitokondriyal bozukluğu hafifletmede nöroprotektif etkisinin olduğunu doğrulamıştır.Ancak, nörodejeneratif bozukluklardaki işlevini tamamen aydınlatmak için ek araştırmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Oksidatif Stres, Nöroinflamasyon, İzoproterenol (ISO),Karvakrol (CVC),Mitokondriyal Disfonksiyonu, Beyin Hasarı Belirteçleri