Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda oksidatif stres ve serum antioksidan düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Korhan Kılıç
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bülent AKTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS), uyku sırasında tekrarlayan üst solunum yolu obstrüksiyonu epizodları ve sıklıkla kan oksijen satürasyonunda azalma ile karakterize bir sendrom olarak tarif edilmektedir. Bu durum, bireyin yaşam kalitesini düşürmekle birlikte, iş performansı, trafikte taşıt kullanma gibi günlük fonksiyonları etkileyerek önemli sosyal ve toplumsal sorunlara da yol açabilmektedir. Ardarda gelen apne/hipoapne atakları ve hipoksi/reoksijenasyon döngüleri sempatik sistem aktivitesinde artışa, oksidatif strese, intratorasik basınç dalgalanmalarına, sistemik kan basıncında ani sıçramalara, hipoksiye ve hiperkapniye yol açmaktadır. Tüm bu durumlar da; hastalarda hipertansiyondan ani ölüme kadar değişebilen kardiyovasküler komplikasyonlar ve serebrovasküler strok gibi ciddi nörovasküler komplikasyonlar gelişmesine sebep olabilmektedir. Bu hastalarda kardiyovasküler ve serebrovasküler komplikasyonların oluşum mekanizması tam olarak anlaşılamamış olmasına rağmen, en çok üzerinde durulan konu oksidan-antioksidan dengesindeki değişimler ve buna bağlı ortaya çıkan vasküler endotelyal fonksiyon bozukluklarıdır.Çalışmamızda OUAS'lı hastalarda oksidan-antioksidan dengesinde meydana gelen değişimleri incelemeyi ve bu değişimlerin vasküler fonksiyonlar üzerine olan etkisini göstermeyi amaçladık. Bu amaçla orta veya ağır OUAS tanısı almış 32 kişilik hasta grubu ile sağlıklı bireylerden oluşan 10 kişilik kontrol grubu oluşturduk. Serum malondialdehit (MDA), nitrik oksit (NO), glutatyon peroksidaz (GPx), paraoksonaz (PON) ve arilesteraz (ARE) aktivitelerini uygun metodlarla ölçerek, iki grup arasındaki değişimlerini inceledik.Çalışmamız sonucunda hastalarda oksidatif stres göstergesi olan serum MDA düzeyinin kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu (p<0.05) tespit edildi. Serum GPx, paraoksonaz ve nitrik oksit düzeylerinin hasta grupta kontrol grubuna oranla anlamlı olarak düşük olduğu (p<0.05) izlendi. Serum aril esteraz aktivitesinin ise düşük olduğu, ancak bu düşüşün istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p=0.22) görüldü. Ayrıca serum MDA düzeyleri ile GPx düzeyleri arasında negatif korelasyon olduğu (p<0.01), serum paraoksonaz aktivitesi ile aril esteraz aktivitesi arasında ise pozitif korelasyon olduğu (p<0.05) tespit edildi.Tüm bu sonuçlar ışığında, OUAS'ın oksidan-antioksidan dengesinde serbest radikaller lehine bozulmaya neden olduğu, bu bozulmada serbest radikallerin miktarındaki artış kadar antioksidan enzim sistemlerindeki kaybın da rolü olduğu, hastalarda oksidatif stres sonucu vasküler endotelyal disfonksiyon geliştiği ve sendromun hayatı tehdit eden komplikasyonlarından bu durumun sorumlu olabileceği sonucuna varılmıştır.