Meme kanserli hastalarda akupresür uygulamasının kemoterapiye bağlı bulantı kusma ve anksiyete üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatma Genç
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehtap TAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, meme kanserli hastalarda akupresür uygulamasının kemoterapiye bağlı gelişen bulantı kusma ve anksiyete üzerine etkisini belirlemek amacıyla kontrol gruplu yarı deneme modeli olarak yapıldı.Araştırma evrenini Mart 2009-Haziran 2010 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi'nin Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'nde 2. kür ve daha ileri kür kemoterapi tedavisi alan evre I-III arası olan meme kanserli hastalar oluşturdu.Araştırmanın örneklemini, belirtilen tarihler arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi'nin Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'nde kemoterapi tedavisi alan, araştırma kriterlerine uyan ve katılmayı kabul eden meme kanserli hastalardan 32'si deney, 32'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 64 hasta oluşturdu. Bu hastalar evrenden rastlantısal örnekleme yöntemiyle alındı.Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Bulantı Kusma ve Öğürme İndeksi ve Bilek Bandının Bilekte Kalma Süresini Gösteren Kayıt Çizelgesi kullanıldı.Deney grubundaki hastalara P6 noktasını nasıl tespit edecekleri ve bilek bandını nasıl kullanmaları gerektiği anlatıldı. Hastalar kemoterapi sonrası beş gün süresince bilek bandını taktılar ve çizelgelerine kayıt tuttular. Kontrol grubundaki hastalara bilek bandı uygulaması önerilmedi. Deney ve kontrol grubuna `'Beck Anksiyete Ölçeği'' tedavi için geldikleri esnada uygulama öncesi ve uygulama sonrası olmak üzere iki kez dolduruldu.VIIVerilerin değerlendirilmesinde faktör analizi, alfa iç tutarlılık katsayısı, pearson momentler çarpımı korelasyonu, ki-kare testi, eşleştirilmiş t testi, bağımsız gruplarda t testi ve Mauchly's W kullanıldı.Deney grubundaki hastaların bulantı deneyimi, bulantı oluşumu ve bulantı sıkıntısı puan ortalamaları uygulamanın beş gününde de kontrol grubundaki hastalara göre düşük olup, ortalamalar arasındaki fark 3.,4.,5., günlerde istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p 0.05).Öğürme deneyimi, öğürme oluşumu ve öğürme sıkıntısı puan ortalamaları deney grubundaki hastalarda kontrol grubundaki hastalara göre beş günde de düşük olmakla birlikte aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulundu (p>0.05).Deney grubundaki hastaların bulantı kusma öğürme toplam deneyim puan ortalamaları uygulamanın tüm günlerinde kontrol grubuna göre daha düşük bulundu ve aradaki fark 4. ve 5. günlerde istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p 0.05). Son-test anksiyete puan ortalaması deney grubunda kontrol grubuna oranla daha düşük ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001).Sonuç olarak, akupresür uygulamasının meme kanserli hastalarda kemoterapiye bağlı bulantıyı, kusmayı ve anksiyeteyi azaltmada etkili olduğu tespit edildi.