Edxrf spektrometre ile bazı elementlerin k tabakası ve LIII alttabakası soğurma sıçrama faktörlerinin doğrudan uyarma ve geçiş geometrileriyle ve bazı Ce, Sm ve Gd bileşiklerinin soğurma parametrelerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ferdi Akman

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Rıdvan DURAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, bazı elementlerin K tabakası ve LIII alttabakası soğurma sıçrama oranları, sıçrama faktörleri ve bazı Ce, Sm ve Gd bileşiklerinin soğurma parametreleri belirlenmiştir. Bu tez iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, direkt uyarma geometrisi ile atom numarası 56?Z?68 arasında olan bazı elementlerin K tabakası soğurma sıçrama faktörleri ve atom numarası 70?Z?92 arasında olan bazı elementlerin LIII alttabakası soğurma sıçrama faktörü ve sıçrama oranı deneysel değerleri belirlenmiştir. Ölçümler, uyarma geometrisinde Am-241 halka kaynağından yayımlanan 59,54 keV foton enerjisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Geçiş geometrisi kullanılarak La2O3, Ce, Pr, Nd2O3, Sm ve Gd numunelerinin K tabakası soğurma sıçrama oranı ve sıçrama faktörü değerleri belirlenmiştir. Ölçümler, geçiş geometrisinde birincil kaynak olarak Am-241 halka kaynağından yayımlanan 59,54 keV foton enerjisi ve ikincil kaynak olarak bazı elementlerin K?2, K?1, Kß1 ve Kß2 karakteristik X-ışınları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu yöntemin, direkt uyarma geometrisine göre daha güvenilir bir yöntem olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, direkt uyarma geometrisine göre daha zaman alıcı ve daha maliyetli olduğu belirlenmiştir. İkinci kısımda, Ce, Sm ve Gd elementlerinin bazı bileşiklerinin K soğurma kıyıları yakınlarındaki enerjilerde toplam kütle soğurma katsayıları, moleküler, atomik ve elektronik tesir kesitleri ve bu parametrelere ait soğurma sıçrama faktörleri belirlenmiştir. Ayrıca, aynı enerjilerde etkin atom numaraları ve etkin elektron yoğunlukları belirlenmiştir. Ölçümler, geçiş geometrisinde, birincil kaynak olarak Am-241 halka kaynağından yayımlanan 59,54 keV foton enerjisi ve ikincil kaynak olarak bazı elementlerin K?2, K?1, Kß1 ve Kß2 karakteristik X-ışınları kullanılarak gerçekleştirilmiştir.