Fazıl Yoldaşoğlu'nun Ferhad ile Şirin hikayesi üzerine bir inceleme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE BAKAR

Danışman: Hüseyin Baydemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, Fazıl Yoldaşoğlu'nun "Ferhat ile Şirin" hikâyesi üzerine mukayeseli bir incelemedir. Çalışmamızda Fazıl Yoldaşoğlu'ndan derlenen hikâye önce Türkiye Türkçesine aktarılmış, daha sonra şekil ve muhteva açısından incelenerek Ali Şîr Nevaî'nin "Ferhâd ü Şîrîn" mesnevisiyle karşılaştırılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde destan türü ve Özbek destanları hakkında genel bilgiler verilmiş ve sözlü edebiyattan yazılı edebiyata geçiş süreci hakkında edinilen bilgiler paylaşılmıştır. Birinci bölümde, Özbek destancılık geleneği, Özbek destancıları, bahşılık mektepleri, Özbek destan tasnifleri ve Fazıl Yoldaşoğlu'nun hayatı ve sanatı hakkında yapılan incelemelere yer verilmiştir. İkinci bölümde, edebiyatta "Ferhat ile Şirin" hikâyesi incelenmiştir. Özbek edebiyatında "Ferhat ile Şirin" hikâyesi araştırılarak, Nevaî'nin "Ferhad û Şîrîn" mesnevisi ve Umar Bakî'nin "Ferhad ile Şirin" hikâyesi tanıtılmıştır. Çalışmamızın konusu olan Fazıl Yoldaşoğlu'nun "Ferhad ile Şirin" hikâyesi de bu bölümde tanıtılmış, Özbekistan'da yapılmış Ferhat ile Şirin konulu çalışmalara da yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, Fazıl Yoldaşoğlu'nun eseri, şekil ve muhteva açısından incelenerek hikâyede yer alan belli başlı motifler tespit edilmiştir. Dördüncü bölümde, Fazıl Yoldaşoğlu ve Nevaî'nin eserleri epizotlarına özetlenerek, karşılaştırılmıştır. Sonuç kısmında, yapılan incelemeler neticesinde ulaşılan sonuçlar değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Özbek destanları, halk hikâyesi, Fazıl Yoldaşoğlu, Ferhat ile Şirin.