Mikrobiyal yolla sitrik asit, etil alkol, polimer ve pigment üretiminde baklava atıklarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET AKİF ÖMEROĞLU

Danışman: Ahmet Adıgüzel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mikroorganizmalar organik asitler, enzimler, biyoyakıtlar, rekombinant proteinler, pigmentler ve polisakakritler dahil endüstriyel, biyoteknolojik ve tıbbi öneme sahip olan bir çok maddenin üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Mikrobiyal ürünlerin üretiminde ise besiyeri bileşimine giren azot ve karbon kaynaklarının yüksek maliyeti büyük problem olarak kabul edilmektedir. Besiyeri maliyetininin azaltılması için, melas, peynir altı suyu, narenciye atıkları, meyve kabukları ve çekirdekleri gibi tarımsal atıklar ya da bunların yan ürünleri besiyerinde susbtrat olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte, ülkemizdeki baklava işletmelerinin bir atığı olarak ortaya çıkan şerbetin mikrobiyal fermantasyon çalışmalarında substrat olarak kullanımına yönelik literatürde bir çalışma bulunmamaktadır. Bu yüzden mevcut çalışmada, atık şerbetin sitrik asit, levan, pigment ve etil alkol üretiminde substrat olarak kullanılabilme potansiyeli araştırılmıştır. Atık şerbetin şeker ve protein içerikleri sırasıyla 870 g/L ve 3,4 g/L olarak belirlenmiştir. Sitrik asit üretimi için Aspergillus niger, etil alkol üretimi için Saccharomyces cerevisiae, levan üretimi için ise Zymomonas mobilis ve pigment üretimi için Monascus purpureus test mikroorganizmaları olarak seçilmiştir. Sitrik asit ve levan üretimi için en uygun şerbet konsantrasyonu 200 mL/L olarak belirlenmiştir. Etil alkol üretimi için en uygun şerbet konsantrasyonu 250 ml/L, pigment üretimi için ise 30 mL/L olarak tespit edilmiştir. Optimal şerbet konsantrasyonunda sitrik asit, etil alkol ve levan verimleri sırasıyla; 0,22 g/g, 0,47 g/g ve 0,16 g/g olarak hesaplanmıştır. Optimal şerbet konsantrasyonunda üretilen esas Monascus pigmentinin, kırmızı olduğu belirlenmiştir.