Agregat büyüklük dağılımının toprağın bazı fiziksel özellikleri ve bitki kök gelişimi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEVZAT ASLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa Yıldırım CANBOLAT
Özet:Agregat büyüklük dağılımının, toprağın bazı fiziksel özellikleri ile bitki kök gelişimi üzerine etkisini incelemek amacıyla bu araştırma yürütülmüştür. Araştırmada, Erzurum Daphan Ovasından iki, Atatürk Üniversitesi Çiftliğinden alınan yüzey (0-20cm) toprak örnekleri kullanılmıştır, örneklerin nem içeriği laboratuar koşullarında hava kurusu duruma geldikten sonra kuru eleme ile altı farklı agregat büyüklüğünde ( ve 12.7-25.4mm) agregat fraksiyonları lıazırlanmıştır. Ayrıca bu agregat fraksiyonlarının karışımları ile beş farklı karışım elde edilmiştir. Araştırmada kullanılan toprak, örneklerinin kil içeriği % 18-48, süt içeriği % 29-32, kum içeriği % 20-53, organik madde içeriği % 1.14-1.70, kireç içeriği % 0.55-0.56, elektiriki iletkenlik değeri 0.32-0.58 mmhos/cm, pH 7.9-8.4, katyon değişim kapasitesi 16-39 me/100gr, likit limit 33-60, plastiklik limiti 22.3-43.0, plastiklik indeksi 11-17, büzülme limiti 11-20, COLE değeri 0.093-0.242, agregat stabilitesi % 36-47, kütle yoğunluğu 1.46-1.71gr/cm3, agregat fraksiyonlarına uygulanan kırma kuvveti 75.18-224.74 kPa, agregatlann kırılma direnci 37.20-165.73 kPa, agregatlann kırılma değeri 10.50-21.09 kPa değerleri arasında değişim göstermiştir. Araştırmada,toprak örneklerine ait farklı agregat büyüklük fraksiyonlanmn doygun durumdan kuru duruma kadar olan süreçteki nem içeriği değerleri incelenmiştir. Agregat büyüklüğünün artması, uygulanan kırma kuvvetinin de artmasını sonuçlandırırken, kırılma direncinde bir azalmayı ortaya koymuştur. Agregat büyüklüğünün artması ile toprak briketlerinin kırılmaya karşı gösterdikleri direncin azaldığı tespit edilmiştir. Süre nem ilişkisi ile ilgili yapılan çalışmada topraklar ve topraklara ait farklı büyüklükteki agregat fraksiyonları kuruma süreci içinde nem içeriğini önemli seviyede etkilemişlerdir. Farklı agregat fraksiyonlarında fasulye (Phaseolus vulgaris var. contender) yetiştirilmiş ve hasat sonucunda bitki kök ve gövde ağırlıkları tespit edilmiştir. Buna göre farklı büyüklükteki agregat fraksiyonlarının bitki kök ve gövde gelişimini önemli seviyede etkilediği görülmüştür.