Markov Değişim GARCH modelleri ile emtia fiyatlarındaki oynaklığın modellenmesi ve tahmini


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İKRAM YUSUF YARBAŞI

Danışman: Hüseyin Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finansal piyasalarda riskin önemli bir göstergesi olan oynaklığın modellenmesi ve tahmini hem finansal yatırımcılar hem de araştırmacılar için ele alınması gereken temel konular arasında yer almaktadır. Farklı GARCH tipi ekonometrik yöntemler, bu amaç doğrultusunda kullanılan en popüler yaklaşımlar olmuştur. Çalışmada, bazı özel GARCH modellerini (GARCH, EGARCH, TARCH ve MS-GARCH) kullanarak uluslararası piyasada işlem gören başlıca emtiaların getiri oynaklıklarını modelleyerek, ileriye dönük oynaklık tahminleri gerçekleştirmek ve tahmin performansı bakımından MS-GARCH modelinin, geleneksel GARCH modellerinden daha iyi performans gösterip göstermediğini araştırmak amaçlanmaktadır. GARCH modelleri oynaklığı ARMA süreci olarak tanımlarken, MS-GARCH modelleri oynaklık için aynı yapıyı koruyarak çalkantılı ve sakin dönemler (rejimler) arasındaki geçişleri de dikkate almaktadır. Bu doğrultuda çalışmada uluslararası piyasada işlem gören 34 emtia için tek değişkenli GARCH ile iki rejimli MS-GARCH modellemeleri gerçekleştirilmiş ve ileriye dönük kestirimler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, MS-GARCH modellerinin, ele alınan diğer modellere kıyasla birçok emtia getirileri üzerinde oynaklık öngörü kabiliyetinin daha üstün olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak, MS-GARCH modellerinin emtia getirileri ile ilgili daha tercih edilebilir model olduğu ve kısa dönemde gerçeğe daha yakın tahminler sağladığı görülmüştür. Yatırımcıların daha fazla kâr sağlamaları ya da servetlerinden minimum seviyede kayıp yaşamaları açısından kısa vadeli tahminlerde, MS-GARCH modellerini kullanmalarının yararlarına olacağı düşünülmektedir.